Περί (όχι και τόσο) απλής αναλογικής

Με αφορμή το θέμα της κατάργησης του μπόνους των 50 εδρών, το οποίο πάντως εκτιμώ ότι θα ξεχαστεί σύντομα, μερικές παρατηρήσεις σχετικά με το εκλογικό σύστημα:

Τι εννοούμε όταν λέμε "απλή αναλογική"; Θεωρητικά, ένα εκλογικό σύστημα που θα μεταφράζει σε βουλευτικές έδρες τη βούληση του εκλογικού σώματος, χωρίς καμία απολύτως στρέβλωση. Είναι όμως δυνατόν αυτό;

Παράδειγμα: εφόσον η Βουλή διαθέτει 300 έδρες, "λογικά" ένα κόμμα θα έπρεπε να εξασφαλίζει (πανελλαδικά) 1 έδρα για κάθε τρίτο της ποσοστιαίας μονάδας, με άλλα λόγια το όριο εκπροσώπησης ενός κόμματος στη Βουλή θα έπρεπε να είναι το 0,33 % (100 % δια 300). Αν ίσχυε αυτός ο κανόνας στις εκλογές του Ιουνίου 2012, στη σημερινή Βουλή θα υπήρχαν δώδεκα κόμματα (και σε εκείνη που προέκυψε από τις εκλογές του Μαΐου 2012, είκοσι!).

Στις εκλογές όμως, ως γνωστόν, δεν ψηφίζουμε με ενιαίο ψηφοδέλτιο σε όλη την επικράτεια. Η χώρα είναι οργανωμένη σε εκλογικές περιφέρειες, κάθε μία εκ των οποίων εκλέγει διαφορετικό αριθμό βουλευτών, και αναλόγως του αριθμού αυτού διαμορφώνεται και το εκλογικό μέτρο κάθε περιφέρειας: έτσι, στη Β' Αθηνών, για παράδειγμα, το μέτρο θα έπρεπε να είναι 2,38 % (100 % δια 42 έδρες, παίρνω επίτηδες σαν παράδειγμα την Β' Αθηνών γιατί έχει το μικρότερο εκλογικό μέτρο πανελλαδικά).

Αν ρίξουμε λοιπόν μια ματιά στα αποτελέσματα του Ιουνίου 2012, θα δούμε ότι στη Β' Αθηνών το εκλογικό μέτρο το έπιαναν τα κόμματα που τελικά εκπροσωπήθηκαν στη Βουλή, και κανένα άλλο. Δεν προλαβαίνω να ελέγξω όλες τις περιφέρειες, αλλά μετά βεβαιότητας θεωρώ ότι κανένα από τα κόμματα που έμειναν εκτός κοινοβουλίου δεν έπιασε το εκλογικό μέτρο σε καμία άλλη περιφέρεια.

Επομένως, αν δεχτούμε ότι το 0,33 % των ψήφων πανελλαδικά πρέπει να δίνει 1 έδρα στη Βουλή (κι ακόμα: ότι το 2 % θα πρέπει κατ' αναλογία να δίνει 6 έδρες), θα πρέπει στο εκλογικό σύστημα να προβλεφθεί ένας μηχανισμός διόρθωσης του αποτελέσματος, που θα φροντίζει ώστε το κόμμα του 0,33 % να πάρει σε κάποια περιφέρεια την έδρα που δικαιούται (βάσει πανελλαδικού ποσοστού) αλλά δεν παίρνει (βάσει εκλογικού μέτρου περιφέρειας). Σημειωτέον ότι ο μηχανισμός αυτός υπάρχει ήδη στο ισχύον εκλογικό σύστημα, και εξασφαλίζει ότι τα κόμματα που πιάνουν το όριο του 3 % παίρνουν τις έδρες που δικαιούνται, ότι δηλαδή η κοινοβουλευτική εκπροσώπησή τους είναι όσο το δυνατόν πιο αναλογική.

Άλλο παράδειγμα: στην περιφέρεια Άρτας, που εκλέγει 3 βουλευτές, τον Ιούνιο του 2012 ψήφισαν περίπου 51.000 ψηφοφόροι -άρα το εκλογικό μέτρο βάσει "απλής αναλογικής" έπρεπε να είναι 17.000 ψήφοι. Έστω ότι κατεβαίνει ένας ανεξάρτητος υποψήφιος, ο οποίος συγκεντρώνει αυτές τις 17.000 ψήφους και παίρνει την έδρα. Αν κάνουμε αναγωγή στην επικράτεια, όμως, αυτές οι 17.000 ψήφοι υπολείπονται του ελάχιστου ποσοστού εισόδου στη Βουλή (που είπαμε ότι σε μια υποτιθέμενη "απλή αναλογική" είναι 0,33 %). Αυτό άραγε σημαίνει ότι ο ανεξάρτητος υποψήφιος που συγκέντρωσε την προτίμηση του εκλογικού σώματος της περιφέρειάς του δεν πρέπει να πάρει την έδρα (όπως ισχύει σήμερα); Όχι. Σημαίνει όμως ότι κι εδώ θα χρειαστεί πιθανότατα κάποιος μηχανισμός διόρθωσης που θα "κλέψει" την έδρα από κάποιο κόμμα, το οποίο θεωρητικά θα τη δικαιούνταν βάσει πανελλαδικού ποσοστού.

Επίσης, σε κάθε συζήτηση περί εκλογικού συστήματος καλό θα είναι να έχουμε υπ' όψιν και την εξής λεπτομέρεια: ναι μεν τις εκλογές τις κάνουμε κυρίως για να εκφράζεται η λαϊκή βούληση (αχέμ), επιθυμητό όμως θα ήταν να αναδεικνύουν και κυβέρνηση -ή μάλλον, για να το θέσω αλλιώς, να μην οδηγούν συστηματικά σε ακυβερνησία.

Κοντολογίς, "απλή (και άδολη, που λέγαμε μια φορά κι έναν καιρό) αναλογική" δεν υπάρχει, ή μάλλον υπάρχει μόνο σαν σύνθημα: το αίτημα για απλή αναλογική είναι στην πραγματικότητα αίτημα για ένα εκλογικό σύστημα που θα διαστρεβλώνει τη λαϊκή βούληση στο μικρότερο δυνατό βαθμό και θα επιτρέπει στο μεγαλύτερο δυνατό τμήμα του εκλογικού σώματος να εκπροσωπείται στο κοινοβούλιο. Παράλληλα όμως υπάρχει και η ανάγκη να αποφεύγεται ο κίνδυνος συστηματικής ακυβερνησίας. Κι επειδή οι τρεις αυτοί στόχοι δεν γίνεται να υπηρετούνται ταυτόχρονα σε απόλυτο βαθμό, το εκάστοτε εκλογικό σύστημα είναι αποτέλεσμα μιας εξισορρόπησης μεταξύ τους.

Τώρα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το ισχύον εκλογικό σύστημα αποτελεί μια κάκιστη εξισορρόπηση, διότι διαστρεβλώνει τη λαϊκή βούληση σε υπερβολικά μεγάλο βαθμό, κυρίως με το μπόνους των 50 εδρών στο πρώτο κόμμα και δευτερευόντως με το όριο του 3 %. Ασφαλώς το σύστημα πρέπει να αλλάξει -όμως μόνο η κατάργηση του μπόνους είναι μισή δουλειά. Για παράδειγμα, αν τα αποτελέσματα των τελευταίων ευρωεκλογών επαναλαμβάνονταν στις επόμενες βουλευτικές, το όριο του 3 % θα έδινε έδρες σε επτά κόμματα και θα άφηνε χωρίς εκπροσώπηση το 17 % περίπου των ψηφοφόρων. Χωρίς το όριο, τα κοινοβουλευτικά κόμματα θα γίνονταν είκοσι τρία (!) και το ποσοστό των ψηφοφόρων χωρίς εκπροσώπηση θα έπεφτε στο 2 % περίπου.

Όλα αυτά είναι ζητήματα που μπορούν να λυθούν. Όχι όμως στο ποδάρι: τα μέχρι σήμερα εκλογικά συστήματα φρόντιζαν γενικά να ενισχύουν την "κυβερνησιμότητα" πριμοδοτώντας το πρώτο κόμμα ώστε να σχηματίζει αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, σε βάρος της αναλογικής εκπροσώπησης (πριν από το μπόνους των 50 εδρών υπήρχε το μπόνους των 40 εδρών, και πριν από αυτό ο κανόνας που χάριζε στο πρώτο κόμμα τις έδρες που έμεναν αδιάθετες μετά και τη β' κατανομή, συνήθως γύρω στις 20, κ.ο.κ.). Επίσης, δεν είναι μυστικό ότι το όριο του 3 % τέθηκε κυρίως για να εμποδίσει την εκλογή μειονοτικών βουλευτών εκτός κομματικών ψηφοδελτίων στη Θράκη -με αποτέλεσμα να αποκλείσει την εκλογή ανεξάρτητων βουλευτών, συλλήβδην και σε όλη την επικράτεια. Σε μια σοβαρή προσπάθεια αλλαγής του εκλογικού συστήματος, όλα αυτά τα ζητήματα θα έπρεπε να τεθούν επί τάπητος και να συζητηθούν σε βάθος, ώστε να καταλήξουμε στον συμβιβασμό εκείνο που θα εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες της κοινωνίας τη δεδομένη χρονική στιγμή και στο ορατό μέλλον.

Θέλει λοιπόν η κυβέρνηση να βάλει ζήτημα αλλαγής του εκλογικού νόμου; Ας το βάλει. Να το βάλει σωστά όμως, σε όλη του την έκταση, αν είναι να την πάρουμε σοβαρά. Αλλιώτικα, δεν βλέπω γιατί πρέπει να ασχολούμαστε με παπατζηλίκια τύπου "μωρέ, τώρα που φαίνεται να το παίρνει άλλος το μπόνους, γιατί δεν το καταργούμε;".


Σημ: Τα στοιχεία για τα εκλογικά αποτελέσματα που αναφέρονται στα παραδείγματα προέρχονται από το σχετικό σάιτ του Υπουργείου Εσωτερικών. Η κωδικοποίηση της ισχύουσας εκλογικής νομοθεσίας υπάρχει εδώ [.pdf], στα άρθρα 99-100 ρυθμίζεται ο τρόπος κατανομής των εδρών.


.

Τριπλουν-σέντονο

Με αφορμή το σήριαλ της Παπαχρηστειάδας που συγκλόνισε τα ελληνικά ιντερνέτς τις δύο προηγούμενες ημέρες, τα δυο μου σέντσια (που, αν έχεις ήδη διαβάσει αυτό, πιθανόν και να σου περισσεύουν):

1. Η πέτρα του σκανδάλου: Εντάξει, ειλικρινά τώρα: αν άκουγες το σχόλιο για τους Αφρικανούς και τα κουνούπια σε μια ανύποπτη στιγμή, σ' έναν καφέ με φίλους π.χ., ή σε μια παρέα με μπίρες και σουβλάκια, πόσο πολύ θα στεκόσουν σ' αυτό, πόσο θα σου έφτανε για να χαρακτηρίσεις τον άλλον ρατσιστή ή/και χρυσαυγίτη; Προσωπικά, το συγκεκριµένο σχόλιο έξω από οποιαδήποτε συμφραζόμενα μάλλον θα το προσπερνούσα σαν μία ακόμη αδιάφορη κρυάδα, όχι πολύ χειρότερη από τις περίπου πέντε εκατομμύρια κρυάδες που παράγουμε κατά κεφαλήν ετησίως, πολλές από τις οποίες τις καμαρώνουμε και γραμμένες στα κοινωνικά μας δίκτυα.

Όμως: αυτό ισχύει εάν και εφόσον ακούσεις ή διαβάσεις την εν λόγω κρυάδα απομονωμένη, έξω από συμφραζόμενα, όπως είπαμε. Όταν τη διαβάζεις στο προφίλ μιας τύπισσας στο τουίτερ, δίπλα σε αναδημοσιεύσεις της Χρυσής Αυγής, ευχές για χρόνια πολλά στον Κασιδιάρη και φωτογραφίες με πιστόλια που φέρουν στη λαβή τους το "Μολών λαβέ", τότε -περισσότερο από την ίδια την ατάκα- είναι ακριβώς τα συμφραζόμενα που σε οδηγούν σχεδόν αυτόματα στον συνειρμό ότι δεν πρόκειται για μια αθώα κρυάδα, αλλά για αναπαραγωγή του μεταναστοφοβικού στερεοτύπου ότι η Ελλάδα έχει γεμίσει Αφρικανούς, που επιπλέον μας κουβαλάνε και τις αρρώστιές τους (και τα κουνούπια τους).

Το πιο εύστοχο σχόλιο σχετικά με το τουίτερ το διάβασα πρόσφατα από τον @salexopoulos: "Το τουήτερ είναι το πρώτο μέσο που παντρεψε τόσο καλά τους όρους έπεα πτερόεντα και scripta manent". Με άλλα λόγια, είναι μεν ένα μέσο φτιαγμένο για να πετάς την κάθε σαχλαμάρα που σου πέρασε από το μυαλό, η οποία όμως έχει το κακό να μένει κάπου γραμμένη, και να μπορεί να την ξεθάψει ο καθένας ανά πάσα στιγμή (ή σχεδόν).


2. Πνεύμα και ηθική: Στον ιστότοπο της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής, δίπλα σε άλλα καταστατικά κείμενα όπως η Χάρτα του Ολυμπισμού, υπάρχουν και οδηγίες προς ναυτιλλομένους της "Ολυμπιακής οικογένειας" σχετικά με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (εδώ κι εδώ). Αν κάνεις τον κόπο να τις διαβάσεις, θα διαπιστώσεις ότι ο αθλητής που συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες επιτρέπεται να μας ενημερώσει για το πόσο του άρεσε το φαγητό στο εστιατόριο του Ολυμπιακού Χωριού, για το ότι ο στίβος εχτές ήταν κομματάκι βαρύς ή για το καινούργιο του σορτσάκι που τον κόβει στον καβάλο (αυτό το τελευταίο, προσεκτικά διατυπωμένο), αλλά ο,τιδήποτε άλλο θα πρέπει να το περνάει από πολύ ψιλή κρισάρα: δεν είναι μόνο ότι απαγορεύονται τα ρατσιστικά, προσβλητικά κλπ. σχόλια που "δεν συνάδουν με τις αρχές και τις αξίες του Ολυμπισμού", απαγορεύονται επιπλέον και όλα τα σχόλια που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως τέτοια, ακόμη και από παρεξήγηση. Με δυο λόγια, ο Ολυμπιακός αθλητής οφείλει να είναι άσπιλος, αμόλυντος, άχρωμος, άοσμος, άγευστος, και πάνω απ' όλα πολίτικαλυ κορέκτ. Και το αν ένα σχόλιο στα σόσιαλ μύδια εμπίπτει ή δεν εμπίπτει στις ολυμπιακές απαγορεύσεις, ναι, μπορεί να κρίνεται και εκ του αποτελέσματος: αν ξεσήκωσε αρκετό σούσουρο, αν ξεπεράστηκε μια (άγνωστη και αόριστη) κρίσιμη μάζα ανθρώπων που το θεώρησαν προσβλητικό, τότε αντιμετωπίζεται ως τέτοιο, τελεία.

Φυσικά, στο σημείο αυτό θα μπορούσε να προβάλλει κανείς χιλιάδες ενστάσεις: Ναι, οι κανόνες αυτοί περιορίζουν υπέρμετρα το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση, ναι, επιβάλλουν αυτολογοκρισία πέρα από κάθε θεμιτό όριο. Από την άλλη, όμως, κανείς δεν υποχρεώνει κανέναν να είναι επαγγελματίας αθλητής και να συμμετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Όποιος επιλέγει να το κάνει πρέπει να διαβάζει και τα ψιλά γράμματα του συμβολαίου, πρέπει να συνειδητοποιεί ότι αγοράζει όλο το πακέτο και όχι μόνο αυτά που τον βολεύουν. Εδώ ακόμα και ο θεατής των αγώνων, που έχει πληρώσει εισιτήριο, δεν επιτρέπεται να μπει στο στάδιο φορώντας μπλουζάκι με εμπορικά σήματα τυπωμένα επάνω (άλλα από των επίσημων χορηγών), μην τυχόν και τον πιάσει κατά λάθος η κάμερα και διαφημίσει τη λάθος φίρμα. Πόσο μάλλον ο αθλητής.

3. Σίτιους, άλτιους, υποκριτικότερους: Η ελληνική αποστολή στο Λονδίνο, αν δεν απατώμαι, αριθμεί κάτι παραπάνω από εκατό αθλητές. Από στατιστική σκοπιά, θα πρέπει να περιλαμβάνει (πέρα από την Παπαχρήστου, που την έκανε τη γκάφα και αποκλείστηκε) έξι ή εφτά ψηφοφόρους της Χρυσής Αυγής. Αν λάβουμε υπ' όψη τα δημογραφικά και κοινωνικά δεδομένα (ηλικία, μόρφωση, την αίσθηση του "εκπροσωπείν το έθνος"), πιθανόν να είναι πολύ περισσότεροι. Αν συνυπολογίσουμε θαυμαστές ή/και ψηφοφόρους του Άδωνη, του Βορίδη, του Λοβέρδου... Και φυσικά τα ίδια και ενδεχομένως χειρότερα ισχύουν σε κάθε αποστολή: οι αθλητές ολυμπιακού επιπέδου μπορεί να ζουν κάπως στον κόσμο τους, αλλά οπωσδήποτε δεν ανήκουν σε καμιά εκλεκτή κάστα που ίσταται υπεράνω της κοινωνίας και εμφορείται από τα "ολυμπιακά ιδεώδη" και μόνο από αυτά. Και οι ολυμπιακές επιτροπές δεν διεξάγουν προληπτικά τεστ συμμόρφωσης με τις αξίες του Ολυμπισμού, διότι αυτά τα πράματα καλό είναι να μην τα σκαλίζει κανείς.

Ας το πούμε χωρίς περιστροφές: οι Ολυμπιακοί αγώνες ελάχιστα έχουν να κάνουν με τον αθλητισμό · είναι πρωτίστως μια τεράστια μπίζνα, με σκοπό την πώληση εκατομμυρίων προϊόντων και με όχημα τις Υψηλές Ηθικές Αξίες, εκφραστές των οποίων υποτίθεται ότι είναι οι αθλητές. Αν είναι όντως, κανέναν δεν ενδιαφέρει. Αρκεί να μην καρφώνονται. Όλα τα υπόλοιπα είναι αφέλειες -σκέψου μόνο ποια χώρα φιλοξένησε τους προηγούμενους Ολυμπιακούς (ή διάβασε αυτό, αν δεν βαριέσαι).

Συμπερασματικά: ενώ το κράξιμο σε έναν χρυσαυγίτη είναι θεμιτό από πολιτική και ηθική σκοπιά, η επίκληση επιχειρημάτων που ανάγονται στην "εκπροσώπηση της χώρας" και το "Ολυμπιακό ιδεώδες" βρωμάει υποκρισία. Ας μην κοροϊδευόμαστε, η Παπαχρήστου τιμωρήθηκε απλώς και μόνο διότι λέρωσε τη βιτρίνα. Αν δεν είχε πετάξει τη συγκεκριµένη κρυάδα, κι αν δεν τύχαινε να γίνει σούσουρο με αυτήν την αφορμή, θα ήταν εκεί, θα "εκπροσωπούσε τη χώρα" και θα "υπηρετούσε το Ολυμπιακό ιδεώδες", χωρίς να είναι λιγότερο ή περισσότερο ρατσίστρια απ' όσο είναι τώρα που αποκλείστηκε. Κι απ' όσο είναι άλλοι συνάδελφοί της, που παρόλα αυτά βρίσκονται στο Λονδίνο διότι δεν έδωσαν ανάλογη αφορμή.

Προσωπικά, δεν βρίσκω λόγο να ασχοληθώ ειδικά και ιδιαίτερα με την Παπαχρήστου και την κάθε Παπαχρήστου ξεχωριστά. Δεν με απασχολεί. Με απασχολούν αντίθετα οι 400.000 και βάλε ψηφοφόροι της Χρυσής Αυγής, και οι πολύ περισσότεροι που δεν είναι ψηφοφόροι της αλλά ενστερνίζονται κάποιες ή πολλές από τις ιδέες της, συνολικά, σαν πολιτικό και κοινωνικό φαινόμενο. Το οποίο προφανώς και δεν αντιμετωπίζεται με το να βάλουμε στο στόχαστρο έναν από αυτούς, που είναι και εύκολος στόχος στην τελική, κι ακόμα χειρότερα αν εκμεταλλευόμαστε έναν ολωσδιόλου σάπιο ψευτο-αξιακό μηχανισμό για να το πετύχουμε. Γι' αυτό με ενοχλεί η ανακοίνωση της ΔΗΜΑΡ, που δεν έχει πρόβλημα να συνεργάζεται με τον Σαμαρά του "να ανακαταλάβουμε τις πόλεις μας" και τον Λοβέρδο του "οι μετανάστες που κυκλοφορούν αδέσποτοι", αλλά βρήκε ευκαιρία να επιδείξει περίσσευμα αριστερής ευαισθησίας με τα κουνούπια. Και με ενοχλεί και η στάση του ΣΥΡΙΖΑ, που ξεπέταξε το θέμα με μια αμήχανη ανακοίνωση μιας αράδας, "η απόφαση είναι ορθή και αποτελεί μια στοιχειώδη και επιβεβλημένη ενέργεια", χωρίς κανένα επιχείρημα από πίσω: εμ βέβαια, επιβεβλημένη από τι, από την Χάρτα του Ολυμπισμού; Του Ολυμπισμού των εργολάβων, των χορηγών και των Αθανάτων; Τι επιχείρημα να προβάλλεις επ' αυτού;

Αυτό που θέλω να πω τελικά, και δεν ξέρω πόσο το πέτυχα, είναι ότι πρέπει κάπως να τα ξεχωρίσουμε τα θέματα μέσα στο μυαλό μας. Τις ιδέες της ακροδεξιάς καλό είναι να τις κοπανάμε στο κεφάλι μόλις πάνε να ξεμυτίσουν, καμία αντίρρηση, αλλά στην προκειμένη περίπτωση το κεφάλι που βαρέσαμε ήταν το μικρότερο κι ελαφρύτερο που μπορούσαμε να πετύχουμε, το δε σφυρί είναι κι αυτό σάπιο. Αν τελικά η ποινή του αποκλεισμού της Παπαχρήστου μας κάνει να αισθανόμαστε ηθική δικαίωση, τότε με το συμπάθειο, αλλά η ηθική μας κάπου μπάζει.

Τελικά, ήταν παραπάνω από δύο τα σέντσια.

Περιμένοντας την ανάπτυξη (μην κρατάς την αναπνοή σου)

With such a prospect, new private capital will not engage in Greece, robbing the country of the oxygen needed for investment, growth, competitiveness and jobs.

Με αυτές τις προοπτικές, δεν θα βρεθούν καινούργια ιδιωτικά κεφάλαια που να δεσμευτούν στην Ελλάδα, κι έτσι η χώρα θα στερηθεί το οξυγόνο που χρειάζεται σε επενδύσεις, ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα και θέσεις εργασίας.

Τα παραπάνω δεν τα λέει κάποιος εκπρόσωπος της παλαβής αριστεράς, τα λέει αυτός εδώ ο κύριος. Και εξηγεί και γιατί τα λέει: διότι, ακόμη κι αν αυτό το περίφημο δεύτερο πακέτο "διάσωσης" της χώρας εφαρμοστεί μέχρι κεραίας, και πάλι η καλύτερη προοπτική για τη χώρα είναι να βρεθεί το 2020 με ένα χρέος περί το 120 % του ΑΕΠ, 116 % το επανεκτίμησε λέει η τρόικα, μικρή σημασία έχει. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι ο εν λόγω κύριος θεωρεί πως οι πιθανότητες να εφαρμοστεί κατά γράμμα το πρόγραμμα είναι μάλλον λιγοστές, για λόγους που εύκολα μπορούμε να φανταστούμε και που τους αναφέρει και ο ίδιος επί τροχάδην: κοινωνικό κόστος, πολιτική αστάθεια και πραγματικά δεδομένα της οικονομίας (με άλλα λόγια: ύφεση), συν το γεγονός ότι οι ίδιοι οι εμπνευστές του προγράμματος κάνουν κιόλας λόγο για το ενδεχόμενο να χρειαστεί κι ένα τρίτο πακέτο μετά το δεύτερο, ή ένα δεύτερο κούρεμα μετά το πρώτο, ή και τα δύο. Ενδεχόμενο που δικαιολογημένα προβληματίζει, διότι τέτοια πακέτα και κουρέματα θα μπορέσουν να (ξανα)γίνουν μόνο εάν κι εφόσον υπάρξει πολιτική συμφωνία σε επίπεδο ΕΕ/Ευρωζώνης/ΔΝΤ, πράγμα που κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ούτε καν για τον επόμενο μήνα, πολλώ δε μάλλον σε ορίζοντα οκταετίας: οι πολιτικοί συσχετισμοί είναι δεδομένοι σήμερα μόνο, αύριο όχι.

Έχω ακούσει μια άποψη που λέει ότι, σε θέματα ευρωζώνης και ευρωπαϊκής οικονομίας γενικότερα, τους αναλυτές του αγγλοσαξωνικού κόσμου δεν είναι να τους παίρνεις και πολύ τοις μετρητοίς, διότι έχουν συγκεκριμένες προκαταλήψεις που υπαγορεύονται από τα συμφέροντά τους. Μπορεί να είναι κι έτσι, δεν αντιλέγω, όμως ο συγκεκριμένος κύριος Ελ-Εριάν δεν είναι ένας οποιοσδήποτε αναλυτής: τυχαίνει να είναι και διευθύνων σύμβουλος μιας εταιρείας διαχείρισης επενδυτικών κεφαλαίων (αν το λέω σωστά), που διαχειρίζεται ένα χαρτοφυλάκιο συνολικής αξίας κάτι λιγότερο από 1,5 τρις δολάρια. Που δεν το λες ακριβώς "ψίχουλα". Και ο κύριος αυτός μας λέει, με ομολογουμένως κομψό και διακριτικό τρόπο, ότι μάλλον θα αποφύγει να συμβουλέψει τους πελάτες του να επενδύσουν στην ωραία μας πατρίδα (= να δεσμεύσουν τα κεφάλαιά τους σε μια χώρα με εξαιρετικά αβέβαιο μέλλον). Ο κύριος αυτός δεν είναι καθηγητής πανεπιστημίου που αντιμετωπίζει ακαδημαϊκά το ζήτημα, ούτε πολιτικός που ενδιαφέρεται πριν απ' όλα για την επανεκλογή του. Είναι ένας απ' αυτούς στους οποίους αναφερόμαστε όταν λέμε "οι αγορές". Κι όταν βλέπουμε ότι οι αγορές δεν πετάνε ακριβώς τη σκούφια τους με την επιτυχή ολοκλήρωση του περιλάλητου PSI, όταν βλέπουμε ότι δεν εντυπωσιάζονται και πάρα πολύ που για πάρτη τους ξηλώσαμε το μισό εργατικό μας δίκαιο και ρίξαμε τους μισθούς, τότε ίσως πρέπει να προβληματιστούμε λιγουλάκι περισσότερο σχετικά με τις προοπτικές αυτής της πολιτικής που ακολουθούμε και με τις αντικειμενικές πιθανότητες επιτυχίας της.

Από την άλλη, μπορεί κανείς να θεωρεί πιο έγκυρο αναλυτή τον Μπάμπη τον Παπαδημητρίου, ας πούμε. Ή τον Μίμη τον Ανδρουλάκη, που θεωρεί απολύτως εφικτό να δημιουργηθούν 500.000 βιώσιμες καλά αμειβόμενες νέες θέσεις εργασίας σε εξωστρεφείς καθιερωμένους και νέους ανερχόμενους τομείς, μέσα σε μια δεκαετία. Τι να μας πεις κι εσύ, καημένε Μοχάμεντ.

.

Το δισυπόστατον του ενεχύρου

Η ΕΚΤ ανακοίνωσε σήμερα ότι μετά την υποβάθμιση από τον οίκο αξιολόγησης Standard & Poors στην κατηγορία SD (Selective Default), η οποία συμπαρασύρει τα ομόλογα που έχει εκδώσει ή εγγυηθεί το Ελληνικό Δημόσιο, δεν θα αποδέχεται τους τίτλους αυτούς ως ενέχυρο στις πράξεις αναχρηματοδότησης των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Ωστόσο, όπως διευκρινίζει, οι ανάγκες χρηματοδότησης των τραπεζών στο πλαίσιο του ευρωσυστήματος θα καλύπτονται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες μέσω του Έκτακτου Μηχανισμού Ρευστότητας (του γνωστού ELA, Emergency Liquidity Assistance).

Την είδηση τη διάβασα την Τρίτη το πρωί, κι αμέσως μου γεννήθηκαν κάποιες απορίες: Καλά, εγώ είχα την εντύπωση ότι αφ' ής στιγμής δημιουργήθηκε η Ευρωζώνη, κεντρική τράπεζα αυτής είναι η ΕΚΤ, αυτή κάνει όλο το κουμάντο, ενώ οι κεντρικές τράπεζες των κρατών-μελών είναι βασικά κάτι σαν υποκαταστήματα της Φραγκφούρτης. Να μην το πούμε έτσι; Ας πούμε λοιπόν ότι είναι μέρος ενός ενιαίου συστήματος που λέγεται "Ευρωσύστημα", στα πλαίσια του οποίου είναι υποχρεωμένες να τηρούν κάποιους κοινούς κανόνες και η αυτονομία τους δεν είναι πλέον απεριόριστη. Ορίστε, τα λέει και η Τράπεζα της Ελλάδος εδώ.

Εφόσον λοιπόν έτσι έχουν τα πράγματα, η αυτόματη ερώτηση είναι η εξής: πώς γίνεται το κεντρικό μαγαζί της Φραγκφούρτης να μην δέχεται ορισμένους τίτλους ως ενέχυρο/εγγύηση για να παρέχει ρευστότητα στις τράπεζες, αλλά την ίδια στιγμή να επιτρέπει στα κατά τόπους υποκαταστήματα (όπως η ΤτΕ) να παρέχουν ρευστότητα δεχόμενα ως εγγύηση τους ίδιους ακριβώς τίτλους;

Το επιτρέπει μέσω του Έκτακτου Μηχανισμού Ρευστότητας (ELΑ), είναι η (φαινομενικά προφανής) απάντηση. Μάλιστα. Μου κατέβηκε λοιπόν η ιδέα να ψάξω λιγάκι τα τι και πώς αυτού του μηχανισμού, και ανακάλυψα ότι, παρόλο που ο σκοπός της ύπαρξής του είναι να διευκολύνει τις τράπεζες παρέχοντας ρευστότητα σε έκτακτες περιστάσεις και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, όταν η άντληση κεφαλαίων από τις αγορές είναι αδύνατη, πουθενά δεν προβλέπεται πως η έκτακτη αυτή ρευστότητα μπορεί να παρέχεται χωρίς εγγυήσεις. Απεναντίας, διευκρινίζεται ότι η παροχή της ρευστότητας από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες θα γίνεται "against adequate collateral" (δες εδώ, .pdf, ενότητα 3.3 σελ.80). Και σκαλίζοντας λιγάκι ακόμα, μπορείς να πέσεις και πάνω σε αυτήν την επιστολή (.pdf) του κ. Τρισέ, με ημερομηνία 5-7-2011, που απευθύνεται στον Αυστριακό Ευρωβουλευτή Andreas Mölzer, τον οποίο βεβαιώνει ότι η χρήση του μηχανισμού ELA επιτρέπεται "against eligible collateral".

Οπότε το ερώτημα επανέρχεται: πώς είναι δυνατόν αυτό το collateral (ενέχυρο, εγγύηση, όπως θες πες το) που η ΕΚΤ δεν το αποδέχεται η ίδια, να επιτρέπει στα κατά τόπους μαγαζάκια της να το αποδέχονται;

Μην περιμένεις να σου δώσω απάντηση, φιλέρευνε αναγνώστη, γιατί απάντηση δεν έχω. Εμένα αυτά τα χρηματοπιστωτικά κόλπα μου φαίνονται παπατζηλίκια κρυμμένα πίσω από όχι και τόσο ευφάνταστα αρκτικόλεξα, που λειτουργούν σαν φερετζές για να κρύψουν το γεγονός ότι, ακόμα κι όταν λεφτά δεν υπάρχουν, μια χαρά μπορούν να δημιουργηθούν σχεδόν από το τίποτα. Αρκεί να πηγαίνουν στις σωστές τσέπες. Μπορεί βέβαια να κάνω και λάθος -και παρακαλώ ειλικρινά, αν κάτι μου διαφεύγει, ας μας διαφωτίσει όποιος ξέρει περισσότερα. Αλλιώς, τα συμπεράσματα που μου προκύπτουν θα τα καταγράψω σε επόμενο ποστ.

.

Μικρή συντακτική ανάλυση

Με αφορμή τη χτεσινοβραδινή κοκορομαχία συζήτηση Παπακωνσταντίνου-Παπαθανασίου στην εκπομπή του Πρετεντέρη.


Το βασικό συντακτικό σχήμα της ελληνικής γλώσσας -νομίζω και κάθε άλλης γλώσσας- είναι το σχήμα υποκείμενο-ρήμα-αντικείμενο, όπου το ρήμα είναι ενεργητικό και μεταβατικό. Όταν όμως μιλάνε στην τηλεόραση υπουργοί, εν ενεργεία ή πρώην, και αναφέρονται σε λάθη, παραλείψεις, καθυστερήσεις, το σχήμα αυτό εξοβελίζεται από τη γλώσσα (τους). Τα λάθη, οι παραλείψεις, οι καθυστερήσεις, μεταφέρονται σε θέση υποκειμένου, το ρήμα γίνεται μεσοπαθητικό (και κάπως αόριστο), ενώ το ποιητικό αίτιο που κανονικά θα έπρεπε να συμπληρώνει την πρόταση απουσιάζει παντελώς. Παραδείγματα: έγιναν λάθη, υπήρξαν καθυστερήσεις. Ποιος τα έκανε τα λάθη, ποιος προκάλεσε τις καθυστερήσεις; Κανείς, έγιναν από μόνα τους, και επομένως δεν χρειάζεται να απολογηθεί κανείς γι' αυτά, μάλλον οφείλονται σε κάποια άγνωστη ανωμαλία του χωροχρονικού ασυνεχούς. Ή, για να το πούμε όπως θα τό 'λεγε και ο Μέγας Διανοητής κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου, "λάθη δεν κάνουν μόνο όσοι δεν κάνουν τίποτα" (η Εσχάτη Δικαιολογία των Ανίκανων και Ανεπαρκών).

Πάει καλά. Να μην εκπλήσσονται όμως οι κύριοι κύριοι υπουργοί, πρώην και νυν, που η άλλη όψη αυτού του συντακτικού φαινομένου είναι η χρήση του ρήματος "πέφτει" ως κατά συνθήκην απρόσωπου: πέφτει βρισίδι, πέφτουν γιαούρτια, ενίοτε πέφτει και ξύλο. Έτσι πάνε αυτά τα πράγματα.


.

Ευ αγωνίζεσθαι

Αν με ρώταγες σήμερα το πρωί τι ξέρω για ένα άθλημα που λέγεται luge, θα σου απαντούσα "τίποτα απολύτως". Ούτε καν ότι υπάρχει. Ούτε πώς διαβάζεται αυτό το luge: λουγκ, λούγκε, λιουγκ, λουζ. Τελικά διαβάζεται λουτζ (σκασίλα μας, θα μου πεις και θά 'χεις δίκιο).

Φυσικά δεν μου περνούσε καν από το μυαλό ότι αυτό το πράγμα μπορεί να είναι ολυμπιακό αγώνισμα, από την άλλη όμως δεν μου κάνει κι εντύπωση. Εδώ έχει γίνει ολυμπιακό αγώνισμα εκείνη η μαλακία όπου μερικοί παλαβοί με βούρτσες βουρτσίζουν τον πάγο μπροστά από μια πέτρινη κολοκύθα, το οποίο ανάθεμα κι αν μπορεί να εξηγήσει κανείς τι σχέση έχει με αυτό που εννοούμε όταν λέμε "αθλητισμός". Στο λουτζ θα κολώνανε τα σαΐνια της Ολυμπιακής Επιτροπής;

Όλη η πρόσφατα αποκτηθείσα και εξαιρετικά περιορισμένη γνώση μου για το εν λόγω ευγενές άθλημα οφείλεται σε μια είδηση που διάβασα στην εφημερίδα πριν από κανα-δυο ώρες: ένας Γεωργιανός αθλητής του λουτζ σκοτώθηκε την περασμένη Παρασκευή, κατά τη διάρκεια της προπόνησης εν όψει της συμμετοχής του στους χειμερινούς Ολυμπιακούς του Βανκούβερ.

Αναρωτιέμαι, είμαι ο μόνος που του φαίνεται όχι απλώς τραγικό, αλλά εξωφρενικό και αδιανόητο το να σκοτώνεται ένας αθλητής κατά τη συμμετοχή του σε αγώνισμα που διεξάγεται μέσα σε τεχνητά κατασκευασμένη πίστα; Δηλαδή τη σήμερον ημέρα, έτος 2010, που ακόμα και στα μηχανοκίνητα σπορ παίρνουν χίλιες δυο προφυλάξεις ώστε να μην μετράμε πτώματα μετά από έναν λάθος χειρισμό, είναι δυνατόν να σκοτώνεται κάποιος που κατέβαινε σ' ένα τεχνητό λούκι από πάγο με το έλκηθρο επειδή λέει δεν φρέναρε καλά; Γιατί βέβαια, ξέχασα να το αναφέρω, η Οργανωτική Επιτροπή των Αγώνων και η παγκόσμια ομοσπονδία του αγωνίσματος (ναι, υπάρχει και τέτοια) το εξέτασαν το πράγμα κι έβγαλαν πόρισμα σε χρόνο ρεκόρ: δεν έφταιγε η πίστα, ο Γεωργιανός έφταιγε που ήταν ατζαμής και του ξέφυγε το έλκηθρο. Καλά να πάθει το λοιπόν, γι' αυτό και η πίστα άνοιξε κανονικά το Σάββατο και το αγώνισμα ολοκληρώθηκε κανονικότατα, απλώς λέει οι διαργανωτές σήκωσαν λιγουλάκι παραπάνω τα τοιχώματα της πίστας και έξυσαν λιγουλάκι τον πάγο, προληπτικώς, μην πάει και τσακιστεί και κανένας άλλος και κόψει η μαγιονέζα. How thoughtful of them.

(τώρα εμένα γιατί μου κάνει εντύπωση που δίπλα στην πίστα υπάρχουν τοποθετημένες μεταλλικές κολώνες, και κανείς δεν σκέφτηκε να τις καλύψει με στρωματάκια ή κάποιο άλλο προστατευτικό;)

Εκ των υστέρων βέβαια κάποιοι αναγνώρισαν ότι η πίστα ήταν πολύ γρήγορη, πολύ επικίνδυνη, κι ότι ο χρόνος που δόθηκε στους αθλητές για να την τεστάρουν ήταν πολύ λίγος. Αλλά αυτά είναι λεπτομέρειες. Άλλωστε το ζητούμενο του αγωνίσματος είναι οφθαλμοφανώς αυτό, να μεταδώσει δηλαδή στον φίλαθλο τηλεθεατή την αίσθηση του ιλίγγου που πρέπει να αισθάνεται κάποιος όταν κατεβαίνει τσουλώντας στον πάγο με 160 χλμ./ώρα και το σώμα του καταπονείται από τα g, αλλιώτικα, αν δηλαδή ο τηλεθεατής αποκομίσει την αίσθηση ότι θα μπορούσε να το κάνει και ο ίδιος, ποιος ο λόγος για όλη αυτή τη ζωοπανήγυρη;

Θα περίμενε ίσως κανείς σε όλη αυτή τη σκηνοθεσία να υπάρχουν και κάποια όρια. Κι όμως. Αυτές οι ρομάντζες μπορεί να ίσχυαν μια φορά κι έναν καιρό, σήμερα όχι. Σήμερα θεωρείται αυτονόητο ότι, μετά από ένα τέτοιο συμβάν, πριν καν προλάβει να κρυώσει το πτώμα του άτυχου λούτζερ, οι υπόλοιποι αθλητές που συμμετέχουν στους αγώνες θα βγουν να κάνουν καταγκιοζιλίκια επί πάγου στην τελετή έναρξης, η οποία βεβαίως και δεν θα αναβληθεί από σεβασμό στη μνήμη του μακαρίτη αλλά θα γίνει κανονικά, και μάλιστα με τους συμπατριώτες του να παίρνουν μέρος και να κουνάνε σημαιάκια, διότι εδώ είναι Winter Olympics, the show must go on κι έχουμε κι ένα schedule to meet, υπάρχουν συμφωνίες με μέητζορ σπόνσορς, διαφημιστές και τηλεοπτικά δίκτυα, σιγά που θα αναβληθεί κοτζάμ υπερθέαμα για μια, πώς να το πούμε, κακοτυχία;

Σε δεύτερη σκέψη, είναι απορίας άξιον γιατί οι άλτες του επί κοντώ να πέφτουν (ακόμα) σε στρώμα και όχι σε πισίνα γεμάτη πιράνχας, γιατί οι ξιφομάχοι να φοράνε προστατευτικά και να μην χρησιμοποιούν κανονικά σπαθιά, γιατί οι τοξοβόλοι να σημαδεύουν στόχους και όχι ο ένας τον άλλον, κι ούτω καθεξής. Ασφαλώς, τέτοιου είδους καινοτομίες θα έκαναν τα αγωνίσματα πιο θεαματικά, πιο πιπεράτα, και πιο κατάλληλα για την τηλεόραση. Και σίγουρα αυτά τα άπληστα τομάρια της ΔΟΕ, που είναι ικανά να μετατρέψουν σε ολυμπιακό αγώνισμα και το μπαρμπούτι, αν κάποια οικονομοτεχνική μελέτη τους πείσει ότι τα οφέλη από τους χορηγούς και την τηλεθέαση θα είναι μεγαλύτερα από τη ζημιά που θα προκαλέσουν τα σκωπτικά σχόλια, δεν έχουν τέτοιους ηθικούς ενδοιασμούς. Είναι θέμα χρόνου.

Όσο γι' αυτούς που πιστεύουν ακόμα ότι το σλόγκαν των σύγχρονων Ολυμπιακών είναι το "γρηγορότερα, ψηλότερα, δυνατότερα" κι όχι το "μεγαλύτερα, περισσότερα, μετρητότερα", το παρόν ιστολόγιο τους εύχεται ώρα καλή στην πρύμνη τους και καλά σαράντα.


.

Παραλειπόμενα

Όπως έλεγα και χτες, λοιπόν, μια μυστήρια τενοντίτιδα που ξεπετάχτηκε από το πουθενά, Σάββατο πρωινιάτικα, μου παράλυσε το αριστερό χέρι και με έφερε σε επαφή up close and personal με το φοβερό, τρομερό και πολυτραγουδισμένο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της ωραίας μας χώρας. Καταγράφω μερικές πολλές σκέψεις και απορίες που μου γεννήθηκαν τις τελευταίες τέσσερις ημέρες:

# Το ένδοξο ταμείο μας, που παλιά το λέγανε Προνοίας Δικηγόρων Αθηνών και τώρα το λένε... στάσου να δεις... α! νά 'το: "Ενιαίο Ταμείο Αναξάρτητα Απασχολουμένων – Τομέας Υγείας Δικηγόρων Αθηνών", αυτό λοιπόν το ένδοξο ταμείο, δεν διαθέτει ορθοπεδικό. Πια. Γιατί παλιά διέθετε, αλλά φαίνεται ότι έπρεπε να γίνουν κάποιες περικοπές δαπανών, τρέχα γύρευε. Εν πάση περιπτώσει, διαθέτει πάντως συμβεβλημένους ορθοπεδικούς. Για να επισκεφτείς έναν από αυτούς, όμως, πρέπει να πάρεις παραπεμπτικό από το ταμείο.

# Απορία: αφού αυτό το παραπεμπτικό δεν στο δίνει γιατρός, έστω γενικής ιατρικής, στο δίνει ένας απλός διοικητικός υπάλληλος, ο οποίος βέβαια ούτε μπορεί ούτε έχει δικαίωμα να κρίνει αν πρέπει ή δεν πρέπει να σε δει γιατρός της μίας ή της άλλης ειδικότητας... σε τι ακριβώς χρησιμεύει;

# Συνέχεια της προηγούμενης απορίας: ο ορθοπεδικός βέβαια, γιατρός είναι ο άνθρωπος δεν είναι μάγος, θα σου ρίξει μεν μια ματιά, αλλά λογικό είναι να σε στείλει να κάνεις καμιά ακτινογραφία, κανέναν υπέρηχο, ή και τα δύο ίσως. Και επίσης λογικό είναι πως, όταν τα κάνεις, θα πρέπει και να του πας να δει τα αποτελέσματα. Κι όμως, χρειάζεται και δεύτερο παραπεμπτικό (!) για να ξαναπάς, όπως χρειάζεται και να θεωρήσει τις εντολές για τις εξετάσεις ο ελεγκτής ιατρός του ταμείου.

# Ελεγκτής ιατρός είναι ένας γιατρός που περνάει τη μισή τουλάχιστον εργάσιμη ημέρα του σε ένα γραφείο πατώντας σφραγίδες. Τον αναγνωρίζεις εύκολα από το χαρακτηριστικό ύφος "βαριέμαι-που-ζω-βαριέμαι". Λογικό, βέβαια, δεν νομίζω όταν ξενύχταγε διαβάζοντας για να μπει στην ιατρική ότι είχε αυτό ακριβώς στο μυαλό του. Τέλος πάντων, αυτό το "ελεγκτής" στον τίτλο είναι λίγο παραπλανητικό: δεν ελέγχει και τίποτα ο άνθρωπος. Κι εδώ που τα λέμε τι να ελέγξει, αν καλώς ή κακώς σε έστειλε ο συνάδελφός του να βγάλεις ακτινογραφία; Σιγά! Σου πατάει μια υπογραφή, τρεις σφραγίδες κι όξω απ' την πόρτα. Ο επόμενος!

# Στην προκειμένη περίπτωση, "την ακτινογραφία θα περάσετε να την κάνετε στον τέταρτο". Μπα, διαθέτουμε και ακτινολογικό μηχάνημα, τι λε ρε παιδί μου, μπράβο. Εγώ λοιπόν ήξερα, όσες φορές μου είχε τύχει στο παρελθόν, ότι την ακτινογραφία την βγάζεις, περιμένεις κανένα πεντάλεπτο-δεκάλεπτο, στη βάζουν σε έναν μεγάλο φάκελο, στη δίνουν και φεύγεις. Αμ δε! Στο ένδοξο ταμείο μας πρέπει να πας τη μία μέρα να την κάνεις, την επόμενη να την παραλάβεις. Στο μεσοδιάστημα, ο ακτινολόγος τη βάζει στο φούρνο σε χαμηλή θερμοκρασία, να ψηθεί καλά απ' όλες τις μεριές χωρίς όμως να χάσει τα υγρά της.

# Υπέρηχο βέβαια δεν διαθέτει το κατάστημα, αυτό μας έλειπε, ευτυχώς όμως υπάρχουν συμβεβλημένα πολυϊατρεία και διαγνωστικά κέντρα. Προσοχή όμως: συμβεβλημένα ναι, για υπέρηχο ναι, αλλά όχι για όλους τους υπέρηχους. Ο συγκεκριμένος που έπρεπε να κάνω εγώ, φερ' ειπείν, δεν καλύπτεται από τη συμβεβλημένη σύμβαση. Πενηνταπέντε ευρώ, παρακαλώ. Ευχαριστώ. Άντε και μ' έναν πόνο.

# Μια φορά κι έναν καιρό, πήγαινες την απόδειξη στο ταμείο, και μετά από λίγες μέρες σου έδιναν τα χρήματα -όσα προβλέπεται τέλος πάντων, ούτε ξέρω πόσα, μπορεί να είναι και τρεις κι εξήντα. Τώρα με την ενοποίηση των ταμείων πας,
κάνεις αίτηση,
επισυνάπτεις τις αποδείξεις,
κολλάς και κάτι ένσημα,
παίρνεις αριθμό πρωτοκόλλου
και "σε εξήντα μέρες επικοινωνήστε μαζί μας για να σας ενημερώσουμε για την πρόοδο του αιτήματός σας". Αν μη τι άλλο, η ενοποίηση την τσάκισε τη γραφειοκρατία. Άφεριμ.

# Όπου παρεμπιπτόντως σε ρωτάει ο υπάλληλος: "-Λογαριασμό στην Εθνική έχετε;" "-Όχι". "Α καλά, όμως κάποια στιγμή θα πρέπει να ανοίξετε" (!!!) Τι νταβατζηλίκι είναι πάλι αυτό, με το ζόρι να σε κάνουν πελάτη της συγκεκριμένης τράπεζας;

# Συνοψίζοντας, η διαδικασία έχει ως εξής: το Σάββατο αρχίζεις να πονάς, λες εντάξει, δεν θά 'ναι τίποτα, θα μου περάσει. Την Κυριακή χειροτερεύεις, λες μην τρέχω τώρα κυριακάτικα στο νοσοκομείο, άσε να δούμε αύριο. Τη Δευτέρα σφαδάζεις, πας στο ταμείο να πάρεις παραπεμπτικό για τον ορθοπεδικό. Πας, σου γράφει τις εξετάσεις. Την Τρίτη πας στο ταμείο να σου θεωρήσουν την εντολή για τις εξετάσεις, πας και τις κάνεις. Την Τετάρτη ξαναπάς στο ταμείο να πάρεις την ακτινογραφία, και καινούργιο παραπεμπτικό για τον γιατρό. Πας στον γιατρό, σου συστήνει φυσιοθεραπείες. Την Πέμπτη ξαναπάς στο ταμείο να σου θεωρήσουν την εντολή για τις φυσιοθεραπείες. Απλό δεν είναι;

# Βέβαια υπάρχει και εναλλακτική: πας κατευθείαν στο ΚΑΤ, στέκεσαι κανα δίωρο στην ουρά στα εξωτερικά ιατρεία πίσω από διάφορους μακελεμένους με αίματα, κόκαλα να πετάνε και χέρια να κρέμονται, και κάποια στιγμή σε βλέπει ένας γιατρός, κατά πάσα πιθανότητα ειδικευόμενος, σε στέλνει στην ουρά για τις ακτινογραφίες, κι από κει και πέρα εξαρτάται από την πάθηση κι από τα κέφια του γιατρού. Συνολικά μπορεί να κάνεις τον ίδιο χρόνο, απλώς η ταλαιπωρία μαζεύεται όλη σε μία μέρα αντί να απλώνεται σε μία εβδομάδα και γλυτώνεις τα πολλά πηγαινέλα. Από την άλλη, το σκηνικό είναι πιο γκραν-γκινιόλ. Διαλέγεις και παίρνεις (αν και ενίοτε δεν έχεις καν επιλογή).

# Και φυσικά έχω πλήρη επίγνωση ότι αυτά όλα που περιγράφω εδώ μπορεί εμένα να μου φάνηκαν γολγοθάς γιατί δεν είμαι συνηθισμένος σε τέτοιες διαδικασίες, αλλά για πολλούς συμπολίτες μας είναι ένα τίποτα μπροστά στα όσα περνάνε οι ίδιοι καθημερινά. Αν μια απλή, μαλακισμένη τενοντίτιδα μπορεί να σε βάλει σε τέτοιο μπελά, φαντάσου τι τραβάνε όσοι υποφέρουν από χρόνια νοσήματα, ή από σοβαρές ασθένειες που χρειάζονται συχνές εξετάσεις, περίπλοκες θεραπείες, ακριβά φάρμακα και πάει λέγοντας. Γι' αυτό σου λέω, κυρία Μαριλίζα μου, βρωμάει το πράγμα απ' όπου και να το πιάσεις. Τι στα λέω δηλαδή, τα ξέρεις αφού. Κοίταξε να δεις τι θα κάνεις, γιατί αν κάνεις ό,τι έκαναν ο Κακλαμάνης κι ο Αβραμόπουλος, την κάτσαμε την βάρκα (την καθισμένη). Άντε, χαιρετίσματα κι άλλο κακό να μη μας βρει.


.

Τζούρα και εικοσάλεπτο

Οι Μεγάλες Αντιφάσεις της σύγχρονης πολιτικής:

Όσο θυμάμαι τον εαυτό μου, κάθε μία από τις κυβερνήσεις που πέρασαν από τη χώρα επέβαλαν τουλάχιστον από μία αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα ποτά και στα τσιγάρα.


Πέρα από την έλλειψη πρωτοτυπίας, το γεγονός αυτό δείχνει ότι ο εκάστοτε αρμόδιος υπουργός θεωρεί αυτονόητο πως οι σχετικές δαπάνες έχουν ανελαστικό χαρακτήρα για τον μέσο Έλληνα: όσο και να του το ακριβύνεις το τσιγάρο, δεν θα το κόψει. Ergo η αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης είναι ένα μέτρο με εγγυημένη αποτελεσματικότητα: τα αυξημένα έσοδα για τα δημόσια ταμεία θα έρθουν οπωσδήποτε, ενώ αντίθετα αν τα περιμένεις από, λέμε τώρα ένα τυχαίο παράδειγμα, τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και την πάταξη της φοροδιαφυγής, ε, όσο να πεις δεν είναι και τόσο σίγουρα. Αυτό λέει η ιστορία τουλάχιστον.

Με τη διάφορα ότι πρόσφατα η Ελλαδίτσα μας μπήκε, με μεγάλη καθυστέρηση είναι η αλήθεια και με κολοβό τρόπο, στον πόλεμο για τον εξοβελισμό του επάρατου τσιγαρακίου από τους χώρους συνάθροισης κοινού, με σκοπό βεβαίως την προστασία της δημόσιας υγείας, αλλά και την μείωση των δαπανών που προκαλούν οι σχετικές με το κάπνισμα παθήσεις στο ταλαίπωρο ασφαλιστικό μας σύστημα.

Νιώθετε την λεπτή ειρωνεία;

Δηλαδή την ώρα που η Μαριλίζα θα αγωνίζεται να επιβάλλει την εφαρμογή των μέτρων απαγόρευσης του καπνίσματος, ο Παπακωνσταντίνου θα εύχεται να αποτύχουν τα μέτρα ώστε να μαζέψει τα 150 εκατομμύρια ευρώ που αναμένεται χοντρικά να αποδώσει η αύξηση της φορολογίας στα τσιγάρα;

Κι εμείς οι δύσμοιροι καπνιστές θα βρεθούμε προ του ιστορικού διλήμματος:

Να ενστερνιστούμε το πνεύμα της απαγόρευσης και να το κόψουμε το ρημάδι, ή έστω να το ελαττώσουμε, όχι μόνο για να κάνουμε καλό στην υγεία μας, αλλά και για να βοηθήσουμε (μακροπρόθεσμα) την εθνική οικονομία;

Ή να το συνεχίσουμε, προκειμένου πάλι να βοηθήσουμε (βραχυπρόθεσμα) την εθνική οικονομία αυξάνοντας τα έσοδα του κράτους από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης καπνού; (Άμα είναι να γλιτώσουμε από την χρεωκοπία, βρε αδερφέ, κομμάτια να γίνουν και τα πνευμόνια μας!)

Να ζει κανείς ή να μη ζει;

Δύσκολα διλήμματα. Σηκώνουν τσιγάρο.

εικονογράφηση από εδώ

.

Por solidaridad

Σύμφωνα με το όχι και τόσο σεμνό δελτίο τύπου, χτες υπογράφτηκε "μνημόνιο συναντίληψης και συνεργασίας" μεταξύ της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και της ΜΚΟ της Εκκλησίας της Ελλάδος "ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ", από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας κ. Μαργαρίτη Μουζά και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΜΚΟ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ κ. Κωνσταντίνο Δήμτσα.

Η υπογραφή του Μνημονίου, λέει το δελτίο, "αποτελεί γεγονός ιδιαιτέρα σημαντικό καθώς δύο φορείς με σαφώς διακριτούς ρόλους (σ.σ.: χμμμ.....), Εκκλησία και Πολιτεία συνεργάζονται με στόχο την προστασία της ζωής και την ουσιαστική δράση για κοινωνική προσφορά και ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου".

Και συνεχίζει: "Με την υπογραφή του Μνημονίου οι συμβαλλόμενοι συμφωνούν για τη δυνατότητα αξιοποίησης του εθελοντικού δικτύου για αλληλοϋποστήριξη σε αντίστοιχα θέματα, όπως διάθεση εθελοντών, συμμετοχή και ανάληψη εθελοντικών επιδοτούμενων προγραμμάτων κλπ.".

Ερώτηση: η "Αλληλεγγύη" δεν είναι εκείνη η ΜΚΟ που φέρεται να χρωστάει κάπου 16 εκατομμύρια ευρώ, τα 13 εκ των οποίων ο διαχειριστικός έλεγχος τα χαρακτηρίζει "παράνομες πληρωμές";

Η "Αλληλεγγύη" δεν είναι εκείνη η ΜΚΟ που τσίμπησε 5,6 εκατομμύρια ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό "για την εκπλήρωση του ανθρωπιστικού της έργου" -το οποίο όμως δεν εκπλήρωσε, με αποτέλεσμα να έρθει το Κράτος και να ζητάει πίσω τα χρήματα;

Η "Αλληλεγγύη" δεν είναι εκείνη η ΜΚΟ με τους χιλιάδες τόνους σαπισμένα κατεψυγμένα κοτόπουλα, που επρόκειτο να σταλούν στο Ιράκ ως "επισιτιστική βοήθεια", αλλά ευτυχώς κάποιος το σφύριξε στη Νομαρχία Πειραιά εγκαίρως (εγκαίρως για τους Ιρακινούς, αλλά 34 τόνοι είχαν ήδη διατεθεί σε φιλανθρωπικά ιδρύματα για τα "δείπνα αγάπης", κι ένας θεός ξέρει πόσοι άστεγοι τα κατανάλωσαν και πού κατέληξαν).

Δηλαδή, με το συμπάθειο κιόλας, απ' όοοοοοολες τις ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα, αυτήν διάλεξε η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για να τη συνδράμει στο έργο της; Και θεωρεί η Γ.Γ.Π.Π., αλλά και ο πολιτικός της προϊστάμενος κ. Προκόπης Παυλόπουλος (που βεβαίως τίμησε με την παρουσία του την υπογραφή του μνημονίου), ότι αυτή η συγκεκριμένη οργάνωση είναι ένας αξιόπιστος φορέας που μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση φαινομένων όπως οι πυρκαγιές, οι σεισμοί και οι πλημμύρες;

Και με την ευκαιρία, μήπως μπορεί να μας εξηγήσει κάποιος σε απλά ελληνικά τι πα' να πει "μνημόνιο συναντίληψης";

Μήπως, μήπως λέω, το κλειδί της ιστορίας είναι εκείνα τα "εθελοντικά επιδοτούμενα προγράμματα";

Και μήπως η περαιτέρω χορήγηση επιδοτήσεων σε μια ΜΚΟ με αυτό το ιστορικό, βεβαρυμένο εδώ που τα λέμε, είναι λιγουλάκι σκανδαλώδης;

Για να το θέσω αλλιώς το ερώτημα: αν εσύ, Μοναδικέ μου Αναγνώστη, βρισκόσουν αύριο (κούφια η ώρα που τ' ακούει) στη δυσάρεστη θέση του θύματος μιας φυσικής καταστροφής, ενός σεισμού ας πούμε, ξεσπιτωμένος, εξαντλημένος, καθισμένος έξω από ένα αντίσκηνο ενός προσωρινού καταυλισμού με μια παλιά στρατιωτική κουβέρτα ριγμένη στους ώμους,

και ερχόταν ένας εθελοντής της "Αλληλεγγύης"

με ένα πιάτο κοτόσουπα στο χέρι

τι θα έκανες;

Θα την έτρωγες;




Δείτε επίσης κι αυτά τα παλιότερα ποστ του Ροΐδη (1,2).


.

Dura lex

"Δίκιο είναι ο νόμος του λαού της ΑΕΚ".

Τάδε έφη ένας κάποιος κύριος Χατζηχρήστος, φερόμενος ως πρόεδρος της ερασιτεχνικής ΑΕΚ και αναφερόμενος στην προσπάθεια που κάνει η ομάδα να ξαναφτιάξει γήπεδο στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Για να μην ξεχνιόμαστε, η ΑΕΚ είχε γήπεδο στη Νέα Φιλαδέλφεια, αλλά το γκρέμισε στο άψε σβήσε γιατί κάποιος πονηρός πρόεδρος της ΠΑΕ θεώρησε ότι με αυτόν τον τρόπο θα ανάγκαζε την Πολιτεία να σκύψει πάνω στο πρόβλημα της ιστορικής ομάδας. Με άλλα λόγια, άφησε την ομάδα άστεγη, ώστε να μπορεί μετά να κατηγορεί το κράτος που δεν επιτρέπει στο σύμβολο της προσφυγιάς να αποκτήσει τη δική του στέγη!

Και καλά το σκέφτηκε, η Πολιτεία -στo πρόσωπο της τότε υπουργού ΠΕΧΩΔΕ Βάσως Παπανδρέου- έσπευσε να βοηθήσει με τη γνωστή μέθοδο της τροπολογίας: άλλαξε τους όρους δόμησης στη Νέα Φιλαδέλφεια, τρώγοντας κι ένα κομματάκι του άλσους, προκειμένου να γίνει καινούργιο γήπεδο ευρωπαϊκών προδιαγραφών -στην πραγματικότητα, για να γίνει κι ένα εμπορικό υπερκέντρο από δίπλα, ώστε να καταστεί ελκυστική η επένδυση.

Μόνο που το γλυκό χάλασε όταν αντέδρασε η τοπική κοινωνία, μαζί με τον Δήμο Νέας Φιλαδέλφειας, που κατάλαβε ότι το φαραωνικό πρότζεκτ θα δημιουργούσε τεράστια προβλήματα στην καθημερινότητα των κατοίκων της περιοχής, κυρίως λόγω της τεράστιας αύξησης του κυκλοφοριακού φόρτου. Προσφυγή στο ΣτΕ, τα σχέδια πάγωσαν, η διοίκηση της ΑΕΚ στο μεταξύ άλλαξε κανα-δυό φορές, κάτι ακούστηκε για τα Άνω Λιόσια, τελικά όμως όλα ξαναγυρνάν εκεί απ' όπου ξεκίνησαν.

Καταπώς φαίνεται, ο Δήμος άλλαξε στάση και πλέον επιθυμεί τη δημιουργία νέου γηπέδου στην περιοχή. Υποτίθεται, στη λογική των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αυτό όμως μένει να το δούμε όταν θα σφίξουν τα γάλατα. Προβλέπω ότι θα έχουμε επανάληψη της ιστορίας του Ελαιώνα, με τον Δήμαρχο Νέας Φιλαδέλφειας του αύριο να γίνεται ο Κακλαμάνης του σήμερα και τον Πρετεντέρη να ξιφουλκεί κατά των ανάλγητων δικαστών του ΣτΕ και των γνωστών αντιδραστικών τάχα-ευαίσθητων πολιτών που εμποδίζουν την πρόοδο.

"Δίκιο είναι ο νόμος του λαού της ΑΕΚ", είπε ο κύριος Χατζηχρήστος, μάλλον ανάποδα ήθελε να το πει, "νόμος είναι το δίκιο του λαού της ΑΕΚ". Ο λαός της ΑΕΚ και η επιχείρηση ΑΕΚ, όλα μπερδεύονται γλυκά, το δίκιο του ενός είναι το συμφέρον της άλλης, κι όποιον δεν το καταλαβαίνει τον περιμένει δημόσια διαπόμπευση κατά τα πρότυπα που τέθηκαν προσφάτως με την υπόθεση της Διπλής Ανάπλασης. You know the drill.

Δόξα τω δικεφάλω, προηγούμενο υπάρχει: χαριστικές ρυθμίσεις χρεών, άρθρα 44, αλλαγές κανονισμών, γήπεδα χάρισμα. Όχι μόνο για την ΑΕΚ, αλλά και για τον ΠΑΟΚ, τον Ολυμπιακό, τον Άρη, τη Λάρισα. Μαλακίες μας λέγανε οι καθηγητές μας στη Νομική, ότι τάχα "δεν υπάρχει ισότης εν τη παρανομία". Πώς δεν υπάρχει -για τις ποδοσφαιρικές ανώνυμες εταιρείες, υπάρχει και παραϋπάρχει.

Νόμος είναι το δίκιο του λαού της ΑΕΚ. Θα το τυπώσω με μεγάλα γράμματα, θα το κάνω κορνίζα και θα το κρεμάσω πάνω από το γραφείο μου.


.

Η χώρα της μαρμότας

Δελτίο ειδήσεων της ΕΤ1, χτες το βράδυ. Τα αναπόφευκτα ρεπορτάζ για την Παλαιοκωστιάδα, την εκλογολογία, τα νέα μετρά, μπλα μπλα. Ακολουθούν δύο διαφορετικά θέματα από τα λεγόμενα εσωτερικά:

Θέμα άλφα: Την ώρα που οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου πέφτουν, η τιμή της αμόλυβδης στην Ελλάδα εξακολουθεί να ανεβαίνει. Δηλώσεις προέδρου πρατηριούχων, "δεν φταίμε εμείς, τόσο αγοράζουμε τόσο πουλάμε". Δηλώσεις εκπροσώπου εταιρειών, "δεν φταίμε εμείς", δηλώσεις διυλιστηρίων το ίδιο, γενικώς δεν φταίει κανείς, η τιμή ανεβαίνει από μόνη της, αυτοβούλως τσιμπάει δυο-τρία λεπτούλια τη βδομάδα, δηλώσεις υπουργού-μπλόγκερ Χατζηδάκη από άμβωνος με αυστηρό ύφος "η κυβέρνηση δεν θα ανεχτεί φαινόμενα αισχροκέρδειας, μπλα μπλα". Χασμουρητό.

Θέμα βήτα: Οι ασφαλισμένοι με διαδοχική ασφάλιση περιμένουν από πέντε μήνες μέχρι ενάμιση χρόνο για την απονομή της σύνταξης. Από τριάντα υπαλλήλους πρέπει να περάσει η απόφαση μέχρι να εκδοθεί, μπλα μπλα, κάνουμε προσπάθεια, μπλα μπλα, συνεδριάζει ειδική επιτροπή Υπουργείου Απασχόλησης, μπλα μπλα, υπουργός Φάνη Πάλλη-Πετραλιά με μάτι γλαρό διαβεβαιώνει ότι "η κυβέρνηση εξετάζει το θέμα, θα πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα μπλα μπλα". Αηδία.

Το πρώτο ρεπορτάζ, για τις τιμές της βενζίνης, πρέπει να είναι το πιο πολυπαιγμένο στην ελληνική τηλεόραση της τελευταίας εξαετίας -από την αμερικανική εισβολή στο Ιράκ κι εδώθε. Παίζει στάνταρ έξι-εφτά φορές το χρόνο, με φαβορί το Πάσχα και τις καλοκαιρινές εξόδους, και είναι ίδιο κι απαράλλαχτο: πάντα οι παράγοντες της αγοράς πετάνε το μπαλάκι ο ένας στον άλλον και πάντα κάποιος υπουργός ή υφυπουργός προειδοποιεί και υπόσχεται. Νομίζω ο Χατζηδάκης είναι ο πέμπτος ή ο έκτος που βλέπω να κάνει τις ίδιες δηλώσεις, εκείνον εκεί δε τον πρόεδρα των πρατηριούχων θα τον έχω δει στην τηλεόραση ίσαμε διακόσες πενήντα φορές.

Το δεύτερο το ρεπορτάζ, για τις συντάξεις, παίζει πιο αραιά, καναδυό φορές το χρόνο ίσως, αλλά σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Νομίζω ότι το θυμάμαι από τότε που άρχισα να διαβάζω συστηματικά εφημερίδα, θά 'ναι καμιά εικοσαριά χρόνια τώρα.

Έπιασα στην τύχη δυο θέματα, γιατί αυτά έτυχε να δω χτες το βράδυ στις ειδήσεις. Αλλά δεν είναι τα μόνα. Και θα είναι άδικο να πω πως αυτή η χώρα δεν πάει μπροστά με τίποτα, "δεν θα γίνουμε ποτέ Ευρώπη αδερφέ μου" που λένε κάτι γερογκρινιάρηδες στα καφενεία με το κομπολόι στο χέρι. Θα είναι ψέμα, γιατί λίγο μπροστά έχουμε πάει, έστω και με πισωγυρίσματα, με μικρά βηματάκια, έστω κι αν από άλλες χώρες μας χωρίζουν μίλια ολάκερα που πρέπει να καλύψουμε, τι λέω, θα έπρεπε ήδη να έχουμε καλύψει.

Όμως από την άλλη θα είναι εξίσου ψέμα να πω ότι δεν έχω την εντύπωση ώρες-ώρες, και μάλλον συχνά εδώ που τα λέμε, πως σε τούτη τη χώρα ζούμε μια ατέλειωτη μέρα της μαρμότας, πως ο χρόνος έχει παγώσει και δεν λέει να ξεκουνήσει. Και είναι λίαν ενοχλητική η αίσθηση, γιατί αμέσως μετά συνειδητοποιείς ότι δεν είναι ο χρόνος που έχει παγώσει, είναι η χώρα που έχει βαλτώσει. Και να δούμε μέχρι πότε...


.

Τελευταία έξοδος: Τζούλια Αλεξανδράτου

Τρεισίμιση ώρες εντατικού brainstorming χρειάστηκε η κυβερνητική επιτροπή για να καταλήξει σε αυτά τα μέτρα. Άφεριμ. Παρακαλώ πολύ, να σημειωθούν τα ονόματα των υπουργών που συμμετείχαν για να καταγραφούν με χρυσά γράμματα στην ιστορία της χώρας.

Ας προσπεράσουμε το γεγονός ότι τα περισσότερα από αυτά τα μέτρα είναι γενικόλογες αοριστίες που θα μπορούσε να τις έχει γράψει οποιοσδήποτε δευτεροκλασάτος πολιτευτής επιπέδου βουλευτή Καλοχαιρέτα, ή ακόμα και κάποιο από αυτά τα αυτόματα προγραμματάκια παραγωγής ξύλινου πολιτικού λόγου που κυκλοφορούν στο ίντερνετ: όπου ακούς τρόπους πρόσληψης, κύκλους εκπαίδευσης, θεσμικά πλαίσια, νομοθετικές ρυθμίσεις, στελέχωση σωμάτων, αυστηροποιήσεις και επισπεύσεις, κράτα και μικρό καλάθι, γιατί αυτά τα πράγματα συνηθίζεται να λέγονται σε παρόμοιες περιπτώσεις ώστε να πειστεί η κοινή γνώμη ότι α) υπάρχει κυβέρνηση και β) (συ)σκέφτεται κιόλας. Κάθε θαύμα μέρες τρεις -την τέταρτη θα έχουν ξεχαστεί.

Ας αφήσουμε κατά μέρος και την απίστευτη μπαλαφάρα με την κατάργηση της ανωνυμίας για τους κατόχους καρτοκινητών, λες και μια χούφτα κακοποιών που είναι ικανοί να οργανώσουν για δεύτερη φορά ολόκληρη υπερπαραγωγή με ελικόπτερα και χειροβομβίδες θα κολλήσουν στο αν το κινητό είναι με σύνδεση ή με κάρτα.

Η απορία μου είναι άλλη: χρειάζεται να οργανώσουμε διεθνή διαγωνισμό για να βρούμε και να προσλάβουμε τον ειδικό σύμβουλο ασφαλείας που θα μας υποδείξει πώς θα εμποδίσουμε τα ελικόπτερα να μπαινοβγαίνουν στο προαύλιο του Κορυδαλλού κάθε τρεις και λίγο;

Δηλαδή τόσο εξωφρενικά δύσκολο είναι να εμποδιστεί μια απόδραση με ελικόπτερο, που έχουμε ανάγκη από εμπειρογνώμονες, τεχνικούς συμβούλους, διδάκτορες σωφρονιστικής με ντοκτορά από πανεπιστήμια του εξωτερικού για να μας εξηγήσουν τι και πώς;

Αν είναι έτσι, μια και θα το κάνουμε που θα το κάνουμε το έξοδο, δεν τους λέμε να μας κάνουν και μια μελέτη για την αποφυγή αποδράσεων με υποβρύχια; Να βρίσκεται, βρε αδερφέ -δεν ξέρεις τι γίνεται.

Ρε παιδιά, μήπως να σοβαρευτούμε λιγουλάκι; Λίγο, τοσοδά. Αν μπορούμε, δηλαδή, γιατί νομίζω ότι πλέον και η λέξη γελοιότητα έχει χάσει το νόημά της -και πιθανόν να χρειαστεί διεθνής διαγωνισμός για την πρόσληψη ειδικού συμβούλου που θα μας το ξαναβρεί.


.

Το δίκαιο του τρακτέρ

Στη φωτο, ακλόνητο επιχείρημα κοινωνικού διαλόγου

Απ' όλη αυτή την ιστορία με τις αγροτικές κινητοποιήσεις, τα μπλόκα και τα τρακτέρ, μου έχουν μείνει ορισμένες απορίες.

Απορία πρώτη: Αφήνοντας κατά μέρος το ερώτημα αν τα αιτήματα των αγροτών είναι δίκαια ή όχι, και αν ο τρόπος αγώνα που επέλεξαν, δηλαδή τα μπλόκα, είναι θεμιτός ή όχι, δεν μπορούμε να μην αναγνωρίσουμε ότι, άπαξ και κατέβουν διακόσια τρακτέρ στα Τέμπη, π.χ., και κόψουν την Εθνική στα δύο, η εκάστοτε κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με δύο μόνο τρόπους: ή να πείσει τους αγρότες να αποσυρθούν, δηλαδή διαπραγματεύσεις και παζάρια, ή να κατεβάσει τα τανκς. Κι επειδή το δεύτερο είναι non-option, στην ουσία η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να διαπραγματευθεί. Καλά μέχρις εδώ;

Υπόθεση εργασίας: έστω ότι αύριο κατεβαίνουν χίλιοι ποδηλάτες με διακόσια ποδήλατα στο Φάρο Ψυχικού και κόβουν την Κηφισίας στα δύο, με το (καθολικά αναγνωριζόμενο ως δίκαιο) αίτημα να φτιαχτεί δίκτυο ποδηλατοδρόμων στην Αθήνα. Τι θα κάνει η κυβέρνηση; Θα αρχίσει διαπραγματεύσεις, ή θα στείλει τα ΜΑΤ με την εντολή να κάνουν τα ποδήλατα βίδες και τους ποδηλάτες τόπι στο ξύλο;

Απορία δεύτερη: με διαπραγματεύσεις, με παζάρια, με ο,τιδήποτε, τα μπλόκα άνοιξαν. Όλα; Όοοοχι. Υπάρχει ένα ακόμα που βρίσκεται στη θέση του, στον Προμαχώνα Σερρών, διόλου τυχαία επάνω στο συνοριακό πέρασμα Ελλάδας-Βουλγαρίας. Κι έχουμε την αμφίβολη χαρά να βλέπουμε σε καθημερινή βάση στην τηλεόραση έναν κάποιον κύριο-τοπικό αγροτοπατέρα, που μου διαφεύγει το όνομά του, να απειλεί ότι αυτοί, οι αγρότες των Σερρών, θα μείνουν εκεί μέχρι να ικανοποιηθούν τα αιτήματά τους (διαφορετικά από των υπολοίπων;) και παράλληλα να βρίζει τους αγρότες που εγκατέλειψαν τα μπλόκα ως οσφυοκάμπτες και μαστιγωμένους. Στα κρεσέντο του μάλιστα απευθύνεται προσωπικά στον πρωθυπουργό, τον "τελευταίο απόγονο του Εθνάρχη" όπως λέει (κάτι σαν τον τελευταίο των Μοϊκανών), να τους λύσει τα προβλήματα.

Η απορία είναι η εξής: σε ποιο ακριβώς σημείο σταματάει ο θεμιτός κοινωνικός (κλαδικός, ταξικός, γουατέβερ) αγώνας και αρχίζει ο ωμός εκβιασμός από τη μεριά μιας κοινωνικής ομάδας, που λόγω γεωγραφικής θέσης και εξοπλισμού τυχαίνει να μπορεί να κλείσει τα σύνορα δημιουργώντας διπλωματικό ζήτημα με τη Βουλγαρία και τεράστια οικονομική ζημιά;

Και η τελευταία απορία: Γιατί δεν άφησαν χτες τους Κρητικούς αγρότες να διαδηλώσουν με τα τρακτέρ τους στην Αθήνα; Είπε ο κ. Αντώναρος ότι δεν μπορεί "να παρακωλυθεί ολόκληρη η λειτουργία της πόλης των Αθηνών": αστεία αιτιολογία. Το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να προκαλέσει και μια πορεία τριακοσίων ατόμων, ειδικά αν ανάψουν τα αίματα και ξεκινήσει κανένας πετροπόλεμος, τα τρακτέρ δηλαδή πόση παραπάνω παρακώλυση θα προξενούσαν; Άσε που μέχρι πριν μερικές μέρες η κυβέρνηση επέτρεπε την παρακώλυση της λειτουργίας ολόκληρης της χώρας από τα μπλόκα, και την επιτρέπει ακόμα στον Προμαχώνα. Στον Πειραιά βρήκαν να εξαντλήσουν τον τσαμπουκά τους;

Μήπως τελικά τα κριτήρια αντιμετώπισης του θέματος είναι κάθε άλλο παρά πολιτικά;
Μήπως είναι, ας πούμε, επικοινωνιακά και μικροκομματικά;
Μήπως τα 20 χιλιόμετρα ουρά στα σύνορα από τις ακινητοποιημένες νταλίκες ενοχλούν λιγότερο από 200 τρακτέρ στο κέντρο της Αθήνας, γιατί το πρώτο είναι μακριά και δεν το βλέπουμε ενώ το δεύτερο θα γίνει πρωτοσέλιδο και κεντρικό ρεπορτάζ στα δελτία των οκτώ;
Μήπως οι Σέρρες -που είναι γαλάζιο προπύργιο- "δικαιούνται" αλλιώτικη αντιμετώπιση από την Κρήτη που είναι πράσινη;
Μήπως οι αγρότες των νησιών, που δεν μπορούν να κόψουν τις εθνικές ή να κλείσουν τα σύνορα, να πά' να κόψουν το λαιμό τους; Κι αν αυτό ισχύει μία για την Κρήτη, μήπως ισχύει δέκα για τη Λέσβο ή τη Σάμο;

Και τελικά: έχει η κυβέρνηση κανένα σαφές και λογικό κριτήριο για την αντιμετώπιση των κοινωνικών ζητημάτων, ή διαμορφώνει τη στάση της ανάλογα με το αν έχει απέναντί της τρακτέρ, πεζούς ή ποδήλατα;


.

...του Καράμπελα

Με ποδοσφαιρικά θέματα δεν έχω ασχοληθεί ποτέ σε τούτο το μπλογκ, ίσως γιατί πια δεν ασχολούμαι ιδιαίτερα ούτε με το ίδιο το ποδόσφαιρο. Εξακολουθώ να δηλώνω φίλαθλος του (Μ)ΠΑΟΚ, αλλά περισσότερο από κεκτημένη ταχύτητα, για λόγους συναισθηματικούς και ιστορικούς, παρά για ο,τιδήποτε άλλο. Μια στις τόσες θα δω κανένα ματς στην τηλεόραση -και τέρμα.

Παρόλα αυτά, δεν θα ήθελα να αφήσω ασχολίαστο το προχτεσινό επαναληπτικό παιχνίδι μεταξύ Άρη και ΠΑΟΚ για το κύπελλο. Όχι ότι το παρακολούθησα ολόκληρο, κάτι πεντάλεπτα μόνο, κι αυτά μου δημιούργησαν τόσο μεγάλα χασμουρητά που αποφάσισα ότι δεν άξιζε τον κόπο: οι δύο κατά τεκμήριο καλύτερες ομάδες της Θεσσαλονίκης, και από τις καλύτερες υποτίθεται της Ελλάδας, έπαιξαν μέσα σε δύο εβδομάδες τρία ματς, τριακόσια αγωνιστικά λεπτά μεταξύ τους, χωρίς να πετύχουν ούτε ένα γκολ. Αν λογαριάσουμε και τον αγώνα του πρώτου γύρου του πρωταθλήματος, έχουμε ένα σύνολο εξήμιση ωρών μπάλας με απολογισμό ένα γκολ όλο κι όλο -κι αυτό από σπόντα. Τι ποδόσφαιρο να δεις και τι να φχαριστηθείς;

Αλλά το προχτεσινό ματς έφτασε στα πέναλτι. Και τα πέναλτι, όπως και να το κάνουμε, έχουν μιαν άλλη γοητεία. Απάνθρωπη μεν, γοητεία δε. Το σκηνικό που θυμίζει μονομαχία ανάμεσα στον τερματοφύλακα και τον εκτελεστή, ο περιορισμός του δράματος από ένα γήπεδο εκατό μέτρων σε μια απόσταση έντεκα βημάτων, τα ψυχολογικά παιχνίδια, η βεβαιότητα ότι τώρα πια το θέμα δεν είναι "να κερδίσει ο καλύτερος", θα κερδίσει αυτός που στην πρόσθεση ψυχραιμία + κωλοφαρδία θα πετύχει το μεγαλύτερο άθροισμα. Τα πέναλτι έχουν γεννήσει ήρωες της μιας βραδιάς που έμειναν στην ιστορία, όπως ο τρομερός Χέλμουτ Ντουκαντάμ, ο Ρουμάνος γκολκίπερ που χάρισε ένα Κύπελλο Πρωταθλητριών στη Στεάουα πιάνοντας τέσσερα πέναλτι στον τελικό με τη Μπαρτσελόνα. Έχουν περάσει πάνω από είκοσι χρόνια από τότε -αλλά είναι αδύνατον να έχεις δει αυτό το ματς και να έχεις ξεχάσει τον Ντουκαντάμ.

Αφού λοιπόν και το προχτεσινό Άρης-ΠΑΟΚ έφτασε στα πέναλτι, άναψα τσίγαρο και στήθηκα μπροστά στην τηλεόραση. Μπάλα δεν είδαμε, ας δούμε τουλάχιστον λίγο θριλεράκι.

Αλίμονο, όμως, οι δύο ομάδες κατάφεραν ακόμα και το θρίλερ να το μετατρέψουν σε σούπα. Κανένα σασπένς, καμία ανατροπή, κανένα προσπέρασμα, τίποτα που να αξίζει να μείνει στη μνήμη. Ένα φλατ πράγμα από την αρχή μέχρι το τέλος. Κάτι πήγε να γίνει όταν στο 3-3 αστόχησε για τον ΠΑΟΚ ο Σορλέν -αλλά το σασπένς δεν κράτησε ούτε ένα λεπτό: ο Χαλκιάς και το δοκάρι αποκατέστησαν την ισορροπία.

Και μετά ακολούθησαν άλλες δέκα εκτελέσεις εύστοχες, η μία πίσω από την άλλη. Και να βλέπεις τους τερματοφύλακες να πέφτουν περισσότερο για τις ανάγκες της σκηνοθεσίας παρά για να αποκρούσουν, και να σκέφτεσαι "όχι ρε γαμώτο, αυτοί θα σουτάρουν μέχρι αύριο", και "άντε να τελειώσει αυτό το μαρτύριο", και το μαρτύριο να μην τελειώνει. Ήταν προφανές, κάποιος έπρεπε να στείλει την μπάλα έξω, δεν υπήρχε άλλος τρόπος. Και κλήρωσε στον Καράμπελα.

Ο αμυντικός του Άρη φαινόταν ότι δεν τό 'χει από την ώρα που έστηνε την μπάλα. Βιαστικά, τσαπατσούλικα, με νευρικές κινήσεις, τελικά την άφησε πάνω στην άσπρη βούλα, πήρε λίγα βήματα φόρα... και σούταρε στα πουλιά. Τέλος. Οι παίκτες του ΠΑΟΚ τρέχουν να πανηγυρίσουν, αλλά δεν ξέρουν ποιον να συγχαρούν. Τον Χαλκιά που έφαγε οκτώ, τα μισά όρθιος; Τον νεαρό Αθανασιάδη που στάθηκε τυχερός ένα πέναλτι πριν από το μοιραίο; Τον εαυτό του ο καθένας, αφού άλλωστε όλοι πλην Σορλέν έβαλαν κι από ένα;

Τίποτα, τζίφος. Ήρωας δεν υπήρξε στο έργο, κι επομένως η κάθαρση του τέλους έμεινε μισή. Μόνο μοιραίος υπήρξε, ο καημένος ο Καράμπελας. Αλλά εμένα μου έμεινε η απορία: το πέναλτι το έχασε από αδεξιότητα ή λόγω αυτοσεβασμού; Μήπως δηλαδή ένιωσε ντροπή που έπαιρνε μέρος σ' αυτό το χάλι, μήπως σκέφτηκε όπως εγώ, "άντε να τελειώσει αυτό το μαρτύριο", μήπως ξύπνησε μέσα του ο πιτσιρικάς που έπαιζε μπάλα για την χαρά του παιχνιδιού και κοιμήθηκε ο επαγγελματίας που παίζει μόνο για το συμβόλαιό του;

Προφανώς όχι. Αλλά θα μου άρεσε να ήταν έτσι: σ' αυτό το κακοπαιγμένο έργο, ο Καράμπελας θα ήταν ο μόνος που θα άξιζε τον σεβασμό μας.

(φωτό από το goalday.gr)

ΥΓ: Όσοι δεν έχετε τίποτα καλύτερο να κάνετε αύριο το βράδυ, συντονιστείτε 8 με 10 στο radioneverland.gr ν' ακούσουμε μαζί τις μουσικές του Django Reinhardt και άλλων θιασωτών του τσιγγάνικου σουίνγκ.


.

Κατακαημένε πρόεδρε...

Έγραφα χτες στο τελείωμα του ποστ για την Κωνσταντίνα Κούνεβα "ας μην νομίζουν ορισμένοι ότι τρώμε και κουτόχορτο", και με διόρθωσε σωστά ο φίλος Γεράσιμος στα σχόλια: "πολλοί νομίζουν ότι τρώμε κουτόχορτο".

Ένας από τους πολλούς, ο πρόεδρος της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής και γνωστός επιχειρηματίας, κ. Μίνως Κυριακού με τ' όνομα. Έδωσε συνέντευξη στην Ελευθεροτυπία που δημοσιεύτηκε προχτές, εν όψει των επερχόμενων εκλογών στην Ε.Ο.Ε., και αφού παραπονέθηκε ότι παίζεται σε βάρος του βρώμικο παιχνίδι από συγκεκριμένα κέντρα, που "μετέρχονται διάφορες μεθόδους, προκειμένου να βγάλουν τον εκλεκτό κάποιου υπουργού" (λέγε με Ισίδωρο Κούβελο-σύζυγο Ντόρας), κάποια στιγμή ο -πολύ διακριτικός θα έλεγα- δημοσιογράφος που έπαιρνε τη συνέντευξη, Ανδρέας Μπέτσης, δεν μπόρεσε να αποφύγει να τον ρωτήσει και για τα αυθαίρετά του στον Άγιο Αιμιλιανό Αργολίδας. Προσέξτε τη στιχομυθία:

- Θα θέλατε, κύριε πρόεδρε, να αναφερθείτε στην υπόθεσή σας, που αφορά τις παραβάσεις στο σπίτι σας στον Αγιο Αιμιλιανό; [σ.σ.: αν θα θέλατε, αν δεν θα θέλατε δεν χάθηκε ο κόσμος, για να σας στενοχωρούμε είμαστε τώρα, άλλωστε τα μήντια είναι ένα μεγάλο χωριό και κανείς δεν ξέρει ποια πόρτα μπορεί να χρειαστεί να χτυπήσει αύριο για να βρει ένα μεροκάματο]
- Τι να πω; Και αστεία και ντροπές... Δεν τα θεωρώ ηθικά. Οι συνεταίροι και οι φίλοι του Κούβελου εκμεταλλεύονται το θέμα. Είχα μια ιστορία με τη Δικαιοσύνη, δεν καταδικάστηκα. Η καταδίκη ισχύει στον ανώτατο βαθμό. Δεν έχω κάτι τέτοιο. Δεν θέλω να σας πω ότι με την Πολεοδομία όλοι οι Ελληνες κάτι έχουν κάνει. Οχι. Μου το κάνανε μάλλον, γιατί είναι σε μια περιοχή που πηγαίνω ένα μήνα το καλοκαίρι. Ο επιστάτης μου εκεί πέρα... Πριν γίνει το δικαστήριο, όταν το ανακάλυψα, τα κατεδάφισα. Δεν υπάρχουν αυτά. Αλλά εντάξει... Δεν πρόκειται να μεταχειριστώ μεθόδους που μεταχειρίζονται άλλοι.

Δεν λέω, έχει και ο Κυριακού όπως και κάθε πολίτης το δικαίωμα να επικαλείται το τεκμήριο της αθωότητας, αλλά όχι και "δεν καταδικάστηκα", κ. Πρόεδρε. Καταδικαστήκατε, πρωτοδίκως μεν, αλλά καταδικαστήκατε, και με βαρύτατη ποινή μάλιστα. Κι αν δεν σας λέγανε Μίνωα Κυριακού αλλά Βρασίδα Κυριακού, σήμερα θα ήσασταν μάλλον στη μπουζού, αφού το Δικαστήριο έκρινε ότι η έφεσή σας δεν έπρεπε να έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Για να μη θυμηθούμε ότι, εκτός από τα τέσσερα χρονάκια σε πρώτο βαθμό για το αυθαίρετο λιμάνι, έχετε αρπάξει και έξι μηνάκια από το Εφετείο, παναπεί σε δεύτερο βαθμό, για έναν αυθαίρετο τοιχαλάκο. Και να μη θυμηθούμε και την ιστορία με τα αυθαίρετα του Πανελληνίου, που έχουν κηρυχθεί κατεδαφιστέα αλλά άπαντες κάνουν το κορόδιο για να μην τα κατεδαφίσουν, προσπαθώντας να τα βαφτίσουν Ολυμπιακό προπονητήριο και να τα νομιμοποιήσουν από το παράθυρο. Άλλωστε, όπως λέει και ο πράσινος δήμαρχος κ. Κακλαμάνης "προτιμώ ένα αθλητικό σωματείο που έχει καταπατήσει πέντε στρέμματα παρά να τα πάρουμε και να τα κάνουμε στα χάλια που είναι το Πεδίο του Άρεως". Αλίμονο.

Αλλά όχι κ. Πρόεδρε να θέλετε να τα φορτώσετε και στον επιστάτη. Θα πέσει φωτιά και θα σας κάψει. Δηλαδή τι μας λέτε, ότι ο επιστάτης της βίλλας σας, στον ελεύθερό του χρόνο από τα καθήκοντα της επιστασίας, είπε να φτιάξει κι ένα λιμανάκι για να αράζει το κότερό του; Και το έφτιαξε κι εσείς δεν είχατε ιδέα, αφού πηγαίνατε μόνο το καλοκαίρι για κανένα μήνα; Δηλαδή, εντάξει, κι εμείς λέμε μαλακίες στο ακροατήριο για να υπερασπιστούμε τους πελάτες μας, αλλά όχι και μέχρις αυτού του σημείου.

Και καλά, ότι μας θεωρείτε όλους κάφρους το έχουμε καταλάβει τόσα χρόνια, κρίνοντας από το τηλεοπτικό πρόγραμμα του Αντένα. Αλλά τόσο κάφρους πια;


.

Η ανάπλαση της μπουρδολογίας

Ένας από τους αγαπημένους του παρόντος ιστολογίου, ο πολύς Γιάννης Πρετεντέρης, ξαναχτυπά εδώ -και νομίζω ότι τα όσα λέει αξίζουν να απαντηθούν, μια που στο άρθρο του οι ανακρίβειες και οι σοφιστείες είναι περισσότερες από τις λέξεις. Πάμε, παράγραφο-παράγραφο:

Δεν πιστεύω να υπάρχει κανείς στην Ελλάδα που να πιστεύει ότι κοντεύει να ναυαγήσει η διπλή ανάπλαση Βοτανικού- λεωφόρου Αλεξάνδρας επειδή βρέθηκαν εκατόν τριάντα ευαίσθητοι πολίτες για να ορθώσουν τα κορμιά τους και πέντε-έξι αδέκαστοι δικαστές στο Συμβούλιο της Επικρατείας που αναγνώρισαν το δίκιο τους.

Πρώτα απ' όλα, γιατί "κινδυνεύει να ναυαγήσει η διπλή ανάπλαση"; Επειδή αναστέλλεται με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας η πρόοδος των εργασιών στο εμπορικό κέντρο του Βωβού μέχρι να αποφανθεί το Συμβούλιο για την ουσία της υπόθεσης; Μα αυτό έχει συμβεί αμέτρητες φορές, μεγάλα δημόσια έργα με προϋπολογισμούς πολλών εκατομμυρίων ευρώ έχουν καθυστερήσει χρόνια επειδή σε μία υποπαράγραφο της προκήρυξης τα κόμματα και οι τελείες είχαν μπει σε λάθος θέση, με αποτέλεσμα η μία κοινοπραξία κατασκευαστικών εταιρειών να στρέφεται κατά της άλλης και να ακολουθούν ατέρμονες δικαστικές διαδικασίες, μέχρι και στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Τα έργα πάντως έγιναν, γίνονται και θα γίνονται, έστω και αν το σύνηθες αποτέλεσμα είναι να τα πληρώνουμε ακριβότερα.

Δεύτερον, οι "πέντε-έξι αδέκαστοι δικαστές στο Συμβούλιο της Επικρατείας" δεν αναγνώρισαν κανενός το δίκιο, για την ώρα τουλάχιστον. Το μόνο που αναγνώρισαν είναι η ανάγκη να μην δημιουργηθούν τετελεσμένα πριν κριθεί η ουσία της υπόθεσης από το αρμόδιο δικαστήριο, δηλαδή το ΣτΕ. Όπως είχαν καθήκον, δηλαδή.

Τρίτον, αφαιρώντας τις ψευτοφιλολογικές ειρωνίες, τύπου "να ορθώσουν τα κορμιά τους", δεν χρειάζονταν καν εκατόν τριάντα "ευαίσθητοι πολίτες". Την ίδια δουλειά θα μπορούσε να την κάνει και ένας πολίτης μόνος του, ευαίσθητος ή αναίσθητος, με ή χωρίς σκοτεινές προθέσεις και κίνητρα, αρκεί να διέθετε την υπομονή, τον χρόνο και τα χρήματα για τον δικηγόρο. Ούτε ορθωμένα κορμιά, ούτε προτεταμένα στήθη, ούτε ντουφέκια στα βουνά: μία καλογραμμένη αίτηση ακύρωσης προς το ΣτΕ φτάνει και περισσεύει, αν (εδώ είναι το κουμπί) από την άλλη πλευρά η φωλιά είναι κάπως λερωμένη.

Κοντεύει να ναυαγήσει επειδή στη διπλή ανάπλαση αντιτίθενται ισχυρά επιχειρηματικά συμφέροντα, τα οποία μια χαρά κινούνται πίσω και από τους "ευαίσθητους" και από τους "αδέκαστους".

Και τα οποία, κύριε Διαμορφωτή της Κοινής Γνώμης, καλό θα είναι να μας αποκαλύψετε με την ταυτότητά τους, αν έχετε στοιχεία δηλαδή. Διαφορετικά είστε κοινός συκοφάντης, που βάζοντας εισαγωγικά στους ευαίσθητους και τους αδέκαστους απαιτείτε από αυτούς να αποδείξουν ότι δεν είναι ελέφαντες, μετατρέποντας τη σοφιστεία σε λογική. Έτσι για αλλαγή, λοιπόν, αφού εσείς είστε τόσο βέβαιος ότι είναι ελέφαντες, εξηγήστε μας από πού προκύπτει αυτή σας η βεβαιότητα.

Και αυτό, επιτρέψτε μου να πω, είναι το πραγματικό πρόβλημα. Οχι αν θα κάνει ή δεν θα κάνει γήπεδο ο Παναθηναϊκός- που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα κάνει...

Αυτό είναι έμμεση απειλή ή μου φαίνεται; Αλλά τέλος πάντων, το προσπερνάω.

Αλλά "ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο". Ποια είναι, δηλαδή, τα επιχειρηματικά συμφέροντα που μπορούν να ανατρέπουν έναν νόμο του Ελληνικού Κοινοβουλίου τον οποίο υποστήριξαν όλα σχεδόν τα κόμματα και να βάζουν στο ράφι ένα σχέδιο αστικής ανάπλασης το οποίο υποστηρίζουν ενθέρμως ο Δήμος Αθηναίων, οι δύο μεγαλύτερες δημοτικές παρατάξεις, η νόμιμη κυβέρνηση του τόπου και η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών της Αθήνας;

Ας το ξαναπούμε για τους βραδύστροφους: αυτή τη στιγμή που μιλάμε, κανένας νόμος του Ελληνικού Κοινοβουλίου δεν έχει ακόμα ανατραπεί. Αλλά, μιας και τό 'φερε η κουβέντα, και αν ανατραπεί δεν θα πρόκειται για κάτι πρωτοφανές: δεν έχει ξανακούσει ο κ. Πρετεντέρης ποτέ για διατάξεις νόμων που κρίθηκαν αντισυνταγματικές από τη Δικαιοσύνη; Διότι, τελικά, τα "επιχειρηματικά συμφέροντα" δεν ανατρέπουν νόμους, τους νόμους τους ανατρέπουν τα δικαστήρια.

Επιπλέον: αν τελικά ο νόμος κριθεί αντισυνταγματικός, το γεγονός ότι "τον υποστήριξαν όλα σχεδόν τα κόμματα", ο Δήμος Αθηναίων, οι δύο μεγαλύτερες δημοτικές παρατάξεις, η κουτσή Μαρία και ο άντρας της μυλωνούς, ουδεμία απολύτως σημασία έχει. Σε μία συντεταγμένη πολιτεία, αν οι διατάξεις του Συντάγματος δεν μας κάνουν, τις αλλάζουμε. Διαδικασίες για να γίνει αυτό υπάρχουν. Πάντως, καμία πολιτική ή κοινωνική συναίνεση, όσο ευρεία και αν είναι, δεν αποφασίζει ότι στη μία ή την άλλη περίπτωση το Σύνταγμα δεν θα εφαρμοστεί -κι αν το αποφασίσει, κανένας δεν δικαιούται να απαιτεί να γίνει σεβαστή αυτή η απόφαση. Κράτος δικαίου λέγεται κύριε Πρετεντέρη -κάτι θά 'χετε ακουστά.

Ολα τα άλλα είναι για τα καλαμπούρια. Οτι, δηλαδή, μια μέρα ξύπνησαν εκατόν τριάντα ευαίσθητοι άνθρωποι, οι οποίοι ξεκίνησαν από τους Θρακομακεδόνες, τη Βούλα και το Καπανδρίτι όπου ζουν για να σώσουν τον βιότοπο του Βοτανικού φοβούμενοι μήπως κακοπάθουν οι κορμοράνοι.

Αν έχει σημασία ότι οι "ευαίσθητοι άνθρωποι" ξεκίνησαν από τη Βούλα και το Καπανδρίτι, θα μας το πει επίσης το Συμβούλιο της Επικρατείας, που πρώτα απ' όλα θα αποφασίσει για το αν οι συγκεκριμένοι πολίτες που έκαναν την συγκεκριμένη προσφυγή νομιμοποιούνταν να την κάνουν ή όχι. Ευτυχώς, δεν είναι ζήτημα για το οποίο θα αποφασίσει ο κ. Πρετεντέρης. Αυτό, νομικά μιλώντας. Πολιτικά μιλώντας, να θέσω ένα ερώτημα: αν αύριο η οποιαδήποτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία υπερψηφίσει μια τροπολογία σε άσχετο νομοσχέδιο, με την οποία θα αποχαρακτηρίζεται ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας και θα δίνεται σε εργολάβους για να φκιάσουν μεζονέτες, θα πούμε ότι δικαίωμα προσφυγής έχουν μόνο οι κάτοικοι των Θρακομακεδόνων και των Αχαρνών, ενώ στους υπόλοιπους κατοίκους του λεκανοπεδίου δεν πέφτει λόγος;

Και μόλις ευαισθητοποιήθηκαν οι ίδιοι, η ίδια ακριβώς ευαισθησία χτύπησε και το Συμβούλιο της Επικρατείας, που μάτωσε η καρδιά του μπροστά στον κίνδυνο να εξαφανιστούν οι κορμοράνοι που συνήθως ευδαιμονούν μεταξύ Ιεράς οδού και Πέτρου Ράλλη.

Άχου νοστιμιές. Ανατρίχιασα. Βεβαίως, καλό θα ήταν να θυμίσουμε ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν ευαισθητοποιείται αυτεπαγγέλτως, αλλά έχει υποχρέωση να ευαισθητοποιείται κατόπιν αιτήματος των πολιτών, που με τη σειρά τους έχουν δικαίωμα να προσφεύγουν σε αυτό. Είτε το αντικείμενο της ευαισθησίας τους είναι οι κορμοράνοι, είτε και κάποια άλλα ζητηματάκια.

Στην ερώτηση "ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο" δεν προκύπτει σαφής απάντηση. Και ούτε, άλλωστε, έχει νόημα.

Συ είπας...

Διατηρώ την πάγια άποψη ότι τα συμφέροντα κινούνται υπέρ των συμφερόντων τους και το ζητούμενο είναι τι κάνουμε όλοι οι υπόλοιποι για να προστατεύσουμε τα δικά μας.

Εσείς τι προτείνετε να κάνουμε; Να πάμε να δείρουμε τους "ευαίσθητους πολίτες" ή τους "αδέκαστους δικαστές", για να καταλάβουν ότι δεν μπορούν να γίνονται βραχνάς για την πρόοδο, όπως λέει και ο κ. Άδωνις;

Οχι υπέρ του όποιου Παναθηναϊκού ή του όποιου κατασκευαστή.

Αλίμονο.

Αλλά υπέρ του Κοινοβουλίου, του δήμου, των πολιτικών κομμάτων και αυτών που έχουν δημοκρατικά επιλεγεί να μας εκπροσωπούν. Το ζήτημα δεν είναι η ανάπλαση του Βοτανικού αλλά η ανάπλαση της δημοκρατίας.

Και οι δικαστές, κύριε Πρετεντέρη, μέρος της Δημοκρατίας είναι. Και έχουν κι αυτοί επιλεγεί δημοκρατικά να μας εκπροσωπούν: όχι άμεσα, βεβαίως, αλλά ούτε η κυβέρνηση έχει επιλεγεί άμεσα, ούτε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Μήπως έχετε εσείς υπ' όψη σας καμία Δημοκρατία όπου να μην προβλέπεται ο δικαστικός έλεγχος των άλλων εξουσιών; Εκτός από τη Δημοκρατία της Μπανάνας, εννοώ. Διότι εγώ ήξερα ότι τα πολιτεύματα όπου οι εξουσίες που ρυθμίζουν τα κοινά δεν ελέγχονται από τη Δικαιοσύνη αλλιώς λέγονται, πάντως όχι δημοκρατίες.

Οταν κρίσιμες αποφάσεις για την κοινωνική και την οικονομική ζωή του τόπου δεν λαμβάνονται στους χώρους της δημοκρατικής εξουσίας αλλά μεταφέρονται σε σκοτεινές αίθουσες διαβουλεύσεων όπου ένας διαφωνεί και δύο αποφασίζουν.

Και όπως λέγαμε και στην προηγούμενη παράγραφο, οι αίθουσες των δικαστηρίων δεν είναι "σκοτεινές αίθουσες διαβουλεύσεων", αλλά χώροι άσκησης δημοκρατικής εξουσίας. Διότι, να το ξαναπούμε γιατί μάλλον δεν το αντιλαμβάνεστε, και η δικαστική εξουσία δημοκρατική εξουσία είναι.

Και όταν στις αίθουσες αυτές το κάθε επί μέρους συμφέρον μπορεί να πάρει το προβάδισμα απέναντι στη βούληση της ευρείας πλειοψηφίας.

Εάν έχει τον νόμο με το μέρος του, με γεια του με χαρά του να το πάρει το προβάδισμα. Η βούληση της ευρείας πλειοψηφίας (και το πόσο ευρεία είναι το συζητάμε) δεν ίσταται υπεράνω ούτε του νόμου ούτε του Συντάγματος. Σε μία δημοκρατία πάντα.

Επίλογος: ούτε ξέρω τι ακριβώς λένε στην προσφυγή τους οι πολίτες που προσέφυγαν στο ΣτΕ, ούτε έχω πειστεί εντελώς για το δίκιο τους, ούτε και για τις καλές τους προθέσεις. Αν μη τι άλλο, δεν έχω ψάξει το θέμα σε τέτοιο βάθος ώστε να διαμορφώσω ακλόνητη άποψη, γι' αυτό και είμαι πρόθυμος να ακούσω κάθε αντίρρηση και κάθε επιχείρημα. Παρατηρώντας όμως ποιοι στρέφονται εναντίον των πολιτών αυτών και του Συμβουλίου της Επικρατείας, και κυρίως τι λένε, όλο και περισσότερο πείθομαι ότι μάλλον οι "ευαίσθητοι πολίτες" που λοιδωρεί ο κ. Πρετεντέρης έχουν δίκιο. Όπερ έδει δείξαι.


.

Estadio Chile

Η αφορμή ήταν αυτή, και με αυτήν την αφορμή ο δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης σχολίασε αυτό:

"Και όταν θα έρθει η ώρα που θα εγκαινιαστεί το γήπεδο του Παναθηναϊκού, θα στηθούν δύο στήλες. Στη μία στήλη θα αναγράφονται αυτοί που βοήθησαν για να γίνει η διπλή ανάπλαση και στην άλλη θα αναγράφονται αυτοί που την πολέμησαν. Και αυτή η δεύτερη στήλη θα είναι χωρισμένη στα δύο. Στο ένα μέρος θα είναι οι φυσικοί αυτουργοί που πολέμησαν την ανάπλαση και τους ξέρουμε -αυτός ο περιοδεύων θίασος που κάνει ενστάσεις επί παντός επιστητού - και οι ηθικοί αυτουργοί, που κρύβονται πίσω από τους φυσικούς αυτουργούς, και για τους οποίους όταν έρθει η ώρα θα μιλήσουμε και για αυτούς".

Και λίγα λες δήμαρχε. Πολύ επιεικής είσαι. Το σωστό είναι αυτούς τους τελευταίους να τους σφάξουμε στα θεμέλια του γηπέδου, για να δέσουν τα μπετά, αυτό άλλωστε επιτάσσει η λαϊκή παράδοση. Αν θες κάτι πιο μοντέρνο, καλή λύση είναι και ο δημόσιος απαγχονισμός έξω από το γήπεδο, για παραδειγματισμό. Ή, ακόμα πιο μοντέρνο, δημόσιος βασανισμός και εκτέλεση μέσα στο γήπεδο, πριν από το ματς των εγκαινίων.

Άντε να χαθείς από κει χάμω σαχλεπίσαχλε δημοσιοσχεσίτη. Άντε να κάνεις παρέα με τα φυντάνια της ακροδεξιάς.


.

Μασταπιάνης

- Κύριε πρόεδρε, αν σας εγχειρίσει το υπόμνημα, το πιάνετε;

- Το πιάνω, τι να κάνω;

Κρατάω μια επιφύλαξη, αν όντως αυτός ο διάλογος εκτυλίχθηκε στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής, έτσι όπως τον κατέγραψε χτες η Ελευθεροτυπία: τα πρακτικά της συνεδρίασης δεν τα διάβασα, κι έτσι όρκο δεν παίρνω.

Αν όμως ο διάλογος είναι αληθινός, δεν έχω λόγια να περιγράψω την ξεφτίλα: αυτών που συμμετείχαν, αυτών που άκουγαν, και όλων ημών που τους εκλέγουμε για εκπροσώπους μας...


.

Σκέφτομαι και γράφω

(Αφορμή για τούτο το σημείωμα στάθηκε αυτό το ποστ του blog Linguarium -είναι καλό να διαβαστεί ολόκληρο, μαζί με τα σχόλια)



Ένα μεγάλο μέρος του ωραρίου εργασίας μας (μαζί και κάμποσες υπερωρίες), εμείς οι δικηγόροι το περνάμε γράφοντας: αγωγές, μηνύσεις, προσφυγές, υπομνήματα και άλλα τέτοια εργαλεία του σατανά. Αυτό που αγνοεί πολύς κόσμος εκτός της νομικής πανίδας είναι ότι τα περισσότερα δικόγραφα τα συντάσσουμε όχι στο όνομά μας, αλλά στο όνομα του πελάτη μας.

Κατά συνέπεια, είμαστε υποχρεωμένοι στις περισσότερες περιπτώσεις να χρησιμοποιούμε πρώτο πρόσωπο. Επίσης, στην αρχή κάθε δικογράφου συνηθίζεται να περιγράφουμε το ιστορικό της υπόθεσης, με απλά λόγια, τι έγινε και τρέχουμε στο δικαστήριο, με κάποια συντομία μεν (δεν γράφουμε μυθιστόρημα) αλλά να καταλαβαίνει και ο άλλος (εν προκειμένω ο δικαστής) περί τίνος πρόκειται. Είναι προφανές ότι τα γεγονότα που αναφέρουμε στο ιστορικό έχουν λάβει χώρα στο παρελθόν, επομένως πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τους αντίστοιχους χρόνους: αόριστο, παρατατικό, υπερσυντέλικο, άντε και κανέναν παρακείμενο.

Ας πάρουμε ένα παράδειγμα: Έστω ότι πρέπει να περιγράψουμε ένα τροχαίο ατύχημα. Στην καθομιλουμένη, σε μια συζήτηση με τον ξάδερφό μας φερ' ειπείν, θα λέγαμε ότι "ανέβαινα τη Χρυσανθέμων και ξαφνικά στη γωνία με την Υακίνθων μου βγήκε από αριστερά ένας κερατάς και με στούκαρε στο μπροστινό φτερό". Στο δικόγραφο, όμως, θα γράψουμε κάτι σαν: "Εκινούμην επί της οδού Χρυσναθέμων, όταν εντελώς ξαφνικά ο αντίδικος, ο οποίος εκινείτο αρχικά επί της οδού Υακίνθων και από αριστερά σε σχέση με την πορεία μου, εισήλθε στη διασταύρωση και επέπεσε με το εμπρόσθιο μέρος του αυτοκινήτου του επί του εμπροσθίου αριστερού φτερού του δικού μου".

Και πού είναι το πρόβλημα, θα μου πείτε. Ε να, ας πούμε αυτό το "εκινούμην": πρώτο πρόσωπο παρατατικού του ρήματος κινούμαι. Ναι, αλλά πόσες φορές το έχετε ακούσει σε προφορικό λόγο; Μπορεί κανείς να πει "κινιόμουν" ή "κουνιόμουνα" (με το συμπάθειο), αλλά "εκινούμην";

Εντάξει, είναι προφανές ότι ο γραπτός λόγος έχει άλλες απαιτήσεις από τον προφορικό. Θα προσέξεις το συντακτικό σου, θα προσέξεις και το λεξιλόγιο, δεν θα γράψεις ότι σε "στούκαρε ο κερατάς" και τον φαναρτζή θα τον κάνεις "φανοποιό", θέλει δεν θέλει (σάμπως θα τονε ρωτήσεις;).

Αυτός ο ευπρεπισμός του δικογράφου, όμως, καταλήγει συχνά κάπως υπερβολικός: στα δικόγραφα κανείς δεν "πληρώθηκε", παρά "εισέπραξε το τάδε ποσό" και κανείς δεν "πλήρωσε" παρά "κατέβαλε".

Ο στρυφνός παρατατικός του "εκινούμην" μπαίνει στα δικόγραφα από ένα παραθυράκι, από το οποίο στριμώχνονται και χώνονται και διάφορα άλλα: κάτι περίεργοι σύνδεσμοι (ήτοι, δη), κάτι αόριστοι β', κάτι μυστήριες αντωνυμίες (τοιαύτη, κτητικό των), μερικές δοτικές και, αν ο συντάκτης είναι αρκετά μερακλής, λίγα λατινικούλια δώθε κείθε δίνουν άλλη νοστιμιά στο κείμενο.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ένα μείγμα μεταξύ δημοτικής και καθαρεύουσας, διανθισμένο με εξεζητημένους αρχαϊσμούς, που δεν είναι ούτε αμιγώς δημοτική, ούτε άπταιστη καθαρεύουσα. Δεν υπάρχει περίπτωση να ακούσεις άνθρωπο να μιλάει όπως γράφουμε εμείς οι δικηγόροι και, μετά από κάμποσες χιλιάδες σελίδες γραπτών κειμένων πάσης φύσεως που έχω διαβάσει, μπορώ να διαβεβαιώσω ότι δεν υπάρχει καν άνθρωπος που να γράφει όπως γράφουμε.

Το φαινόμενο έχει βέβαια την εξήγησή του: οι περισσότεροι από τους δικηγόρους της γενιάς μου διδαχθήκαμε τα νομικά (και) μέσα από βιβλία γραμμένα από καθηγητές, οι οποίοι πέρασαν το μεγαλύτερο μέρος του καθηγητικού τους βίου μέσα στην καθαρεύουσα -το ίδιο και οι δικηγόροι δίπλα στους οποίους κάναμε την άσκησή μας. Το ίδιο και οι δικαστές κάποιας ηλικίας -στις συλλογές νομολογίας που μελετάμε (ε;) βρίσκει κανείς αποφάσεις γραμμένες σε σχεδόν άπταιστη καθαρεύουσα ακόμη και μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '90. Το υπόβαθρο της αρχαίας ελληνικής το είχαμε ήδη από το σχολείο -μπαίνοντας και σε ένα περιβάλλον όπου ανθούν οι αρχαϊσμοί και ο εξεζητημένος λόγος, το λογικό και αναμενόμενο είναι ότι προσαρμοζόμαστε εμείς και όχι το περιβάλλον.

Μ' αυτά και μ' αυτά, ο νομικός κόσμος έχει κατασκευάσει και χρησιμοποιεί ένα δικό του ιδιόλεκτο, μια ξεχωριστή γλώσσα που θα μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε "δικογραφική" με το -γραφική να έχει διπλή σημασία, όπως αντίστοιχα οι αγγλοσάξωνες έχουν εφεύρει τον πετυχημένο όρο "legalese". Μια γλώσσα κρυπτογραφική, που σκοπό έχει να γίνεται αμέσως κατανοητή μόνο από τους μυημένους: όχι μόνο μέσω της χρήσης επιστημονικών όρων, όπως π.χ. τριτανακοπή ή ένσταση διζήσεως, που εύλογα δεν μπορεί να τους καταλάβει ο μη επιστήμων, αλλά και μέσω της ευρείας χρήσης αρχαϊσμών, ή στρυφνών ρηματικών τύπων που βρίσκονται στα όρια της καθομιλουμένης γλώσσας -αν θέλουμε να το πούμε κομψά: αν θέλαμε να το πούμε χύμα, θα λέγαμε ότι πρόκειται για τύπους που η ζώσα καθομιλουμένη έχει τοποθετήσει στο μουσείο.

Πρόκειται για μία ιδιάζουσα αργκό, με το επιπλέον χαρακτηριστικό ότι, όσο περνάει ο χρόνος, απεμπλουτίζεται αντί να εμπλουτίζεται (αντίθετα με ό,τι συνήθως συμβαίνει με τις αργκό). Δεν νομίζω ότι υπάρχει συνάδελφος στα τριάντα-κάτι που θα έγραφε σήμερα "βαίνων επί της οδού με ιλιγγιώδη ταχύτητα διέσχισε δίκην βολίδος την διασταύρωσιν" -που ωστόσο το έχω δει γραμμένο από συναδέλφους με διπλάσια ηλικία, οι οποίοι συχνά χρησιμοποιούν και πολυτονικό (και γραφομηχανή επίσης). Είναι όμως μια αργκό ανθεκτική, που προσωπικά δεν πιστεύω ότι θα την αποχωριστούμε στο ορατό μέλλον.

Για να μην παρεξηγηθώ: δεν αξιολογώ το φαινόμενο, δεν λέω ότι είναι καλό ή κακό. Απλώς το καταγράφω, με αφορμή ενδιαφέροντα πράγματα που διάβασα αλλού, από ανθρώπους μακράν αρμοδιότερους εμού να ασχολούνται με τα της γλώσσας (παρεμπιπτόντως, νομίζω ότι τα σχετικά μπλογκ είναι από τα καλύτερα ελληνικά, ενδεικτικά: Τιπούκειτος, Γιάννης Χάρης, Γλωσσογραφίες, Περιγλώσσιο). Ή με αφορμή το πολύ καλό βιβλίο του Νίκου Σαραντάκου "Γλώσσα μετ' εμποδίων", που το διάβασα πριν κανα χρόνο και το συνιστώ ανεπιφύλακτα σε συναδέλφους και μη.

Το σημείωμα αυτό παρατράβηξε. Κλείνω εδώ λοιπόν και επιστρέφω στα δικόγραφά μου, τα οποία βεβαίως συντάσσω κι εγώ εις άπταιστον δικογραφικήν. Όσο κι αν αυτό το "εκινούμην", κάθε φορά που το γράφω, μου γαργαλάει τα ακροδάχτυλα...





ΥΓ: Μια που ανέφερα τον Νίκο Σαραντάκο: φοβάμαι πολύ ότι οι σερνικοθήλυκοι τύποι που τόσο τον ενοχλούν (όχι αδικαιολόγητα, κατά τη γνώμη μου), όπως π.χ. "η ταμίας", θα επιζούν όσο υπάρχουν δικηγόροι και δικαστήρια: δεν το βλέπω να γίνεται ποτέ "γραμματέα" η γραμματέας του δικαστηρίου, ούτε "προεδρίνα" η πρόεδρος, ούτε "εισαγγελίνα" η εισαγγελεύς!

(σκίτσο της Grea από το sangrea.net)

.

Τουριστική ανάπτυξη και άλλα ανέκδοτα

Φέτος το καλοκαίρι λοιπόν είχαμε την τύχη να επισκεφτούμε δύο νησιά: Τήνο και Κάλυμνο. Όχι ότι μας έκοψε το πολύ το χρήμα, αλλά και στα δύο η διαμονή ήταν δωρεάν, οπότε τη βγάλαμε αρκετά οικονομικά.

Παράλληλα λοιπόν με τις συνήθεις καλοκαιρινές δραστηριότητες (μπάνια, ραχάτι στην παραλία, φαγοπότια, υπνάκους) είπαμε να μη χάσουμε τελείως τη φόρμα μας και να κάνουμε και κανέναν περίπατο στα μονοπάτια, καμιά ανάβαση, τέτοια πράγματα.

Ιδού λοιπόν ο απολογισμός και οι προβληματισμοί που προέκυψαν:

Κατάσταση μονοπατιών: Και στα δύο νησιά υπάρχει αρκετά πυκνό δίκτυο μονοπατιών που διατηρούνται, καταπώς φαίνεται, σε αρκετά καλή κατάσταση -υπό την έννοια ότι δεν έχουν υποστεί καθιζήσεις, κατολισθήσεις, μεγάλα νεροφαγώματα και άλλες επεμβάσεις που να τα κάνουν εντελώς απροσπέλαστα. Στην Τήνο μάλιστα κάποια μονοπάτια ελίσσονται μέσα από τις ξερολιθιές (διακρίνονται εύκολα), ενώ υπάρχουν και λιθόστρωτα τμήματα. Στην Κάλυμνο, από την άλλη, υπάρχει ο λεγόμενος "ιταλικός δρόμος" -η διαδρομή από το λιμάνι (Πόθια) προς τον κόλπο-φιορδ στο Βαθύ, στρωμένη με άσπρη πέτρα χωρίς κονίαμα (που δυστυχώς κατά τόπους φαίνεται ότι την έχουν βουτήξει για χτίσιμο).

Κάλυμνος, Ιταλικός δρόμος

Προσβασιμότητα: Εδώ τα πράγματα είναι πιο δύσκολα. Στην Τήνο, κατά τόπους τα μονοπάτια είναι πνιγμένα στα ξερόχορτα, τα αγκάθια κλπ. Αυτό κάνει το περπάτημα αρκετά δύσκολο, ιδίως σε ένα νησί που φιλοξενεί πολλά φίδια (από αυτά που πετάνε οι οικολόγοι με τα ελικόπτερα). Ακόμα και το καλοκαίρι, μακρύ παντελόνι επιβάλλεται, μπλούζα με μακρύ μανίκι και μποτάκι ενδείκνυνται. Το άλλο πρόβλημα είναι οι φράχτες που τοποθετούν οι κτηνοτρόφοι και συχνά κόβουν τα μονοπάτια σε διάφορα σημεία -συνήθως όμως αφήνουν τουλάχιστον μια πρόχειρη πόρτα: ανοίγεις, μπαίνεις και ξανακλείνεις, μη φύγουν και τα γίδια.

Τήνος, το "βαρύ" μονοπάτι

Σήμανση: Εδώ γελάει και το παρδαλό κατσίκι. Στην Τήνο, σε κάποια μονοπάτια έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια σήμανσης με χρωματιστές ταμπελίτσες, αλλά προφανώς έμεινε στη μέση. Ό,τι υπάρχει είναι μικρές βούλες από κόκκινη μπογιά, και σε μεγαλύτερο υψόμετρο κούκοι. Σε γενικές γραμμές η σήμανση είναι ασυνεπής, αλλοπρόσαλλη, και δεν σου προσφέρει καμία σιγουριά ότι εξακολουθείς να είσαι στο σωστό μονοπάτι (αυτό που είναι το ζητούμενο, δηλαδή). Εξαίρεση: στην Κάλυμνο, το βασικό μονοπάτι που οδηγεί από τη Χώρα στην κορυφή του Προφήτη Ηλία, το οποίο είναι βαμμένο κάθε τρία βήματα (αν και σε διάφορες αποχρώσεις του μπλε!).

"Κούκος" (σήμανση μονοπατιού) στον Τσικνιά της Τήνου

Προσανατολισμός: Καλά, ταμπέλες που να δείχνουν την διαδρομή και τις ώρες πορείας δεν υπάρχουν ούτε για δείγμα. Πεζοπορικοί χάρτες υπάρχουν, πολύ καλοί, των εκδόσεων "Ανάβαση" σε κλίμακα 1:25.000 -αλλά πρέπει να τους προμηθευτείς από την Αθήνα, στα νησιά δεν τους είδα πουθενά...

Σκέφτομαι λοιπόν: υπάρχουν στην Ευρώπη, κυρίως στις βόρειες χώρες αλλά όχι μόνο, χιλιάδες άνθρωποι που ασχολούνται με τέτοιες δραστηριότητες (πεζοπορία, ορειβασία και τα τοιαύτα). Άνθρωποι που συνήθως ενδιαφέρονται να ανακαλύπτουν καινούργιες διαδρομές σε ξένα μέρη, που διαφέρουν και από το σύνηθες τοπίο των καταπράσινων λιβαδιών με τις πιτσιλωτές αγελάδες των χωρών τους. Η Τήνος ειδικά, με τις ξερολιθιές της, τα όμορφα χωριά, τα πολλά φυσικά νερά (μεγάλο πλεονέκτημα στην πεζοπορία), την εναλλαγή ξεραΐλας και πράσινου, θα μπορούσε να είναι πεζοπορικός παράδεισος.

Χρειάζεται όμως μια κάποια υποδομή. Και αναρωτιέμαι: πόσο δύσκολο είναι, βρε διάολε, να αποφασίσει κάποιος να ασχοληθεί με τη δημιουργία της; Δεν θέλει πολλά πράγματα: Μια στοιχειώδη συντήρηση των μονοπατιών, αποκατάσταση όπου χρειάζεται, μια σωστή σήμανση, και από εκεί και πέρα ένα ξεχορτάριασμα κάθε χρόνο. Δεν νομίζω ότι μιλάμε για υπέρογκα κόστη, άσε που μέρος της δουλειάς θα μπορούσε να γίνει μέσα από εθελοντικά προγράμματα σε συνεργασία με οικολογικές οργανώσεις, ορειβατικούς συλλόγους, την ΠΕΕΠ κλπ.

Κάλυμνος, κορυφή Πρ. Ηλίας

Γιατί λοιπόν δεν ασχολείται κανείς; Γιατί, καταπώς φαίνεται, οι τοπικοί άρχοντες, φορείς και αμφορείς δεν ενδιαφέρονται για τέτοιου είδους τουρισμό. Δεν θέλουν, βρε αδερφέ, πώς το λένε. Μπορεί βέβαια να πει κανείς, "έλα μωρέ, και πόσοι πεζοπόροι θα επισκέφτονταν την Τήνο κάθε χρόνο;" Δεν πάει έτσι, όμως. Το ερώτημα πρέπει να τεθεί αλλιώς: πόσους δηλαδή θα θεωρούσαμε αρκετούς για να μπούμε στον κόπο;

Θέλω να πω ότι είναι παράλογο να αδιαφορούν οι τοπικές κοινωνίες των νησιών, που βασίζονται αρκετά στον τουρισμό, για το πώς θα μπορούσαν να προσελκύσουν μια συγκεκριμένη κατηγορία τουριστών, όχι αμελητέα σε μέγεθος, που έχει το επιπλέον πλεονέκτημα ότι α) δεν είναι αυστηρά καλοκαιρινή πελατεία αλλά μπορεί να επεκταθεί σε ολόκληρο το έτος και β) κατά κανόνα κινείται αυτόνομα και όχι σαν τους τουρίστες με τα βραχιολάκια, πράγμα που σημαίνει ότι αφήνει περισσότερα λεφτά.

Κάλυμνος, φράχτης (φιλόξενος!) στο μονοπάτι

Όχι ότι δεν έχουν γίνει προσπάθειες, και μάλιστα αρκετά επιτυχημένες: η Κάλυμνος, που την κουβεντιάζουμε κιόλας, έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε σημαντικό αναρριχητικό προορισμό -τον Οκτώβρη θα γίνει και σχετικό φεστιβάλ, που θα φέρει αρκετό κόσμο από το εξωτερικό στο νησί. Κι αυτό, όμως, δεν έγινε με τοπική πρωτοβουλία: Ιταλοί αναρριχητές ήταν αυτοί που ανακάλυψαν τα βράχια της Καλύμνου, κι έτσι άρχισε μια κάποια προσπάθεια από τον τοπικό δήμο. Και πάλι όμως: ένα κέντρο ενημέρωσης για την αναρρίχηση, που υπάρχει στο νησί, λειτουργεί όλες κι όλες τρεις ώρες την ημέρα...

Να φέρω κι άλλο παράδειγμα; Τα αναρριχητικά πεδία στα Μετέωρα, επίσης δημοφιλή στην Ευρώπη, τα ανακαλύψανε και τα οργανώσανε Γερμανοί. Γερμανοί επίσης ασχολήθηκαν με τους "βραχόκηπους" της Τήνου, που μπορούν να εξελιχθούν σε σπουδαία πεδία bouldering, και εξέδωσαν σχετικό οδηγό, την ώρα που οι τοπικές αρχές κοιμούνται μακάρια.

Κι εδώ κάπου με πιάνουν τα διαόλια μου και σκέφτομαι ότι δεν μπορεί, οι Ούγγροι δηλαδή μαλάκες είναι, που έχουν οργανώσει το Blue tour και μαζεύουν ένα σωρό πεζοπόρους το χρόνο -σε μια χώρα που το ψηλότερο βουνό είναι δεν είναι όσο η Πεντέλη-, εμείς είμαστε οι πονηροί. Και οι Γάλλοι, που έχουν στο Φοντενεμπλώ ένα πεδίο bouldering με 5.000 διαδρομές, μαλάκες κι αυτοί και κουτόφραγκοι. Αλλά βέβαια, έργα όπως η συντήρηση μονοπατιών, όπου δεν πέφτουνε μπετά, δεν έχουν ενδιαφέρον για τους εργολάβους (από πού να φας;), άρα ούτε και για τους τοπικούς άρχοντες. Ας ερχόταν κανένας γιαλαντζί επενδυτής, να ζητούσε τη μισή Τήνο για γήπεδα του γκολφ, και θα του στήνανε και κώ... άντε να μην το πω. Και παράλληλα, μας αρέσει να γκρινιάζουμε για τους μεθύστακες εγγλέζους που ξεβρακώνονται στα Μάλλια... και άλλα τέτοια...

Τσάμπα κάθομαι και τα γράφω, βέβαια, αλλά δεν βαριέσαι...


.