Μέσω νεφών

Δεν θυμάμαι σε πόσες συναυλίες του είχα πάει. Πολλές πάντως. Στο κάτω-κάτω, για πολλά χρόνια ξέραμε ότι το τελευταίο συναυλιακό ραντεβού του καλοκαιριού ήταν στον Λυκαβηττό, τέλη Αυγούστου-αρχές Σεπτεμβρίου, όταν θα ανέβαινε ο Νικόλας με την κομπανία του. Δεν πηγαίναμε κάθε χρόνο αλλά δεν είχε σημασία, ξέραμε ότι ο Νικόλας θα είναι εκεί, με το φουλάρι του, με το μπαγλαμαδάκι και με το ντέφι του, από εκεί και πέρα ήταν θέμα παρέας, διάθεσης, παράδων, χρωστούμενων μαθημάτων και άλλων παραγόντων, άσχετων με τον τραγουδιστή και τα τραγούδια.

Κι όταν κάποια στιγμή ο Νικόλας σταμάτησε να έρχεται στο ραντεβού, δεν χρειάστηκαν εξηγήσεις. Καταλάβαμε ότι βαρέθηκε, ότι κουράστηκε, ότι δεν είχε πια όρεξη, τι να κάνουμε, συμβαίνουν αυτά, και μπράβο του που ήταν μάγκας και προτίμησε να σταματήσει αντί να σέρνει το κουρασμένο και βαριεστημένο του σαρκίο σε περιοδείες-αρπαχτές ανά την Ελλάδα, όπως κάνουν άλλοι κι άλλοι, όνομα και μη χωριό. Τα χρόνια περνάνε, η φωνή σπάει, το κορμί βαραίνει, κι όταν έρχεται η ώρα να κατέβεις απ' τη σκηνή καλό είναι να το κάνεις από μόνος σου και να μην περιμένεις να σε κατεβάσουν. Κι εδώ που τα λέμε, μπορεί ο άνθρωπος να είχε ένα απόθεμα τραγούδια μέσα του, τα έγραψε, τα είπε, στέρεψε, δεν έχει άλλο. Κρίμα, αλλά ανθρώπινο, και καλύτερα που σταμάτησε να βγάζει δίσκους και μείναμε με αυτούς που είχαμε, με κασέτες χιλιοπαιγμένες και λιωμένες στα κασετόφωνα, παρά να κάνει δυο ανούσιους δίσκους και δέκα "φιλικές συμμετοχές" τον χρόνο, και να μας κάνει να τον βλαστημάμε. Χίλιες φορές καλύτερα.

Μείναν οι αναμνήσεις. Ανεβαίνοντας μια φορά με τα πόδια απ' την Ομόνοια στον Λυκαβηττό, πάνε δεκαπέντε χρόνια και βάλε. Άλλη φορά, μπροστά-μπροστά, κάτω απ' τη σκηνή, περιμένοντας τον Μπάμπη τον Παπαδόπουλο να αρχίσει το επικό σόλο στο τέλος της "Ρωγμής του χρόνου", ν' αρχίσει η κιθάρα να γρυλλίζει, πριν φτάσει στο ξέσπασμα με τα break στα τύμπανα και τα πιατίνια να χτυπάνε στην άρση:



Τον θυμάμαι και σε μια υπερπαραγωγή που είχε στήσει ο Σαββόπουλος στο Σινέ Κεραμεικός, με τους Mode Plagal και τις Voix Bulgares, εμφανώς έξω απ' τα νερά του. Φαινόταν ότι δεν τη γούσταρε τη φάση "μαγαζί με τραπέζια ρεζερβέ", προτιμούσε να φορτώνει τα ηχεία στο καΐκι και μετά σε μουλάρια, και ν' ανεβαίνει κατσάβραχα στα νησιά του Αιγαίου, να ξετρυπώνει ρημαγμένα κάστρα και αρχαία θέατρα και να παίζει εκεί. Και να ξετρυπώνει Περίδηδες και Μάλαμες και Μικρές Περιπλανήσεις, να τους χώνει στο στούντιο Αγροτικόν και να βγάζει Στρόγγυλους Δίσκους.

Αλλά η καλύτερη ανάμνηση, η πιο ζεστή, έρχεται από ένα βράδυ στην Κομοτηνή, το '95 πρέπει νά 'τανε. Πήγαμε στη συναυλία και μετά για φαγητό, κι όταν πήρα τον δρόμο για το σπίτι, μέσα απ' τα τούρκικα στενά πίσω απ' το Ρολόι, τους πέτυχα στο ταβερνάκι όπου τρώγανε όλη η κομπανία μαζί. Καθόντουσαν στα τραπεζάκια έξω, κι είχαν βγάλει την κιθάρα και το μπουζούκι, πίνανε χύμα κρασί και τραγουδούσαν, σαν νά 'τανε φοιτητοπαρέα που μεράκλωσε. Ωραίοι. Μωρέ δεν κάθομαι κι εγώ, τι θα μου πούνε, σώπα μωρέ μαλάκα που θα φορτωθείς στους ανθρώπους, σήκω πήγαινε σπίτι σου. Προσπέρασα.

Α ρε Νικόλα. Μας την έκανες μέσω νεφών κι ανοίχτηκες απέναντι ως το Καραμπουρνού....


.

Αναγκαστική διαχείριση

Την αρχή την έκανε εκείνος ο ψηλός ο τύπος με την καραφλίτσα και το μουστακάκι, ο οποίος πρώτα υφάρπαξε τη λαϊκή εντολή τάζοντας λαγούς με πετραχήλια και μετά έφερε το μνημόνιο, την τρόικα και τα συναφή, κάνοντας τα ακριβώς αντίθετα από αυτά που υποσχέθηκε προεκλογικά και ερμηνεύοντας κατά το δοκούν τη λαϊκή νομιμοποίηση ως λευκή επιταγή. Αλλά εντάξει, μπορεί να πει κανείς ότι η συμπεριφορά του ναι μεν είναι ηθικά επιλήψιμη και πολιτικά ελεγκτέα (είδατε τι κομψά που τα λέω, ε;), αλλά εν πάση περιπτώσει, από θεσμικής πλευράς βρίσκεται έστω και οριακά εντός των συνταγματικών προβλέψεων και των δημοκρατικών αρχών, αφού πρώτο μέλημα της κυβέρνησης (πρέπει να) είναι το καλό της χώρας, και τέλος πάντων για ό,τι έκανε ή δεν έκανε θα κληθεί να λογοδοτήσει στο τέλος της τετραετίας, και πάει λέγοντας.

Μετά όμως το ποντάρισμα ανέβηκε. Ο Ιρλανδός ομόλογος του ψηλού με την καραφλίτσα, αφού πρώτα πέρασε μήνες σκίζοντας τα ρούχα του ότι η χώρα του δεν θα καταντήσει Ελλάδα και δεν θα προσφύγει στο κακό ΔουΝουΤου, να μα τον Άγιο Πατρίκιο σου λέω, μια ωραία πρωία... προσέφυγε. Και μετά παραιτήθηκε, έκανε εκλογές, τις έχασε, κι άφησε την επόμενη κυβέρνηση να βγάλει το φίδι απ' την τρύπα, αφού πρώτα της έδεσε τα χέρια με τη συμφωνία δανεισμού που είχε συνάψει.

Τώρα έρχονται οι Πορτογάλοι να πάνε το παιχνίδι στην επόμενη πίστα: η κυβέρνηση παραιτήθηκε, το κοινοβούλιο έχει διαλυθεί, έχει ήδη οριστεί ημερομηνία εκλογών, και παρ' όλα αυτά η παραιτημένη και υπηρεσιακή κυβέρνηση προσφεύγει στους ευρωπαίους εταίρους για δανεικά. Που για να τα πάρει θα χρειαστεί προφανώς να συνομολογήσει κάποια συμφωνία δανεισμού, στα πλαίσια της οποίας θα υποσχεθεί να λάβει κάποια μέτρα, τα οποία μέτρα θα κληθεί να εφαρμόσει η επόμενη κυβέρνηση, όποια κι αν είναι, χωρίς να έχει καμία δυνατότητα επιλογής.

Είναι σαφές ότι τα ανταλλάγματα που απαιτεί η τρόικα ΕΕ-ΕΚΤ-ΔΝΤ προκειμένου να "διασώσει" τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης που πέφτουν έξω έχουν τόσο δυσβάστακτο κοινωνικό -και κατά συνέπεια πολιτικό- κόστος, ώστε δεν υπάρχει τρόπος να περάσουν τη βάσανο των θεσμικά κατοχυρωμένων διαδικασιών του δημοκρατικού πολιτεύματος. Οπότε η λύση που έχει βρεθεί είναι η παράκαμψη των διαδικασιών αυτών: είτε με την εξαπάτηση των πολιτών, όπως στη δική μας περίπτωση, είτε με την παγίδευσή τους σε ένα αδιέξοδο όπου τους δίνεται μόνο το δικαίωμα επιλογής των προσώπων που θα εφαρμόσουν μια δεδομένη πολιτική, όχι όμως και της πολιτικής καθεαυτής. Πρόκειται για καραμπινάτη θεσμική εκτροπή, για τη δικαιολόγηση της οποίας χρησιμοποιείται ως επιχείρημα το κατεπείγον και το δραματικόν της περίστασης: ή αυτό, ή η χώρα βαράει κανόνι.

Με άλλα λόγια, μόλις οι αγορές βγάλουν κόκκινη κάρτα σε μια χώρα, η δημοκρατική αρχή σχετικοποιείται σε τέτοιο βαθμό ώστε να χάνει τουλάχιστον το μισό περιεχόμενό της: οι πολίτες παύουν να έχουν λόγο για το τι θα γίνει και πώς θα γίνει, διατηρούν μόνο το δικαίωμα να αποφασίσουν ποιος θα το κάνει.

Θα μου πεις, ωραίο πράγμα η λαϊκή κυριαρχία, αλλά με τα δικά μας κόλλυβα, όχι με τα ξένα. Σύμφωνοι. Από την άλλη, ωστόσο, όταν η κυβέρνηση μιας χώρας αποφασίζει να παραδώσει τα κλειδιά στους δανειστές της, όταν η χώρα μετατρέπεται σε εταιρεία υπό αναγκαστική διαχείριση, κάποιος λόγος δεν θα έπρεπε να πέφτει και στους πολίτες; Τελικά δηλαδή ποιος και με ποια κριτήρια αποφασίζει πόση δημοκρατία επιτρέπεται στους Έλληνες, τους Ιρλανδούς, τους Πορτογάλους, αύριο πιθανόν στους Ισπανούς και μεθαύριο σε δεν ξέρω ποιους;

Σα στραβός να είναι ο δρόμος που έχουμε πάρει.


.

Εγκυρότης

Low economic growth and high wages have meant that the country has struggled to raise enough money through taxation to pay for government spending.

Από εδώ οι αιτίες της πορτογαλικής κρίσης, σα να λέμε, πιο έγκυρη πηγή δεν γίνεται.

Και εδώ τα στοιχεία για τα high wages των Πορτογάλων όπως τα δίνει το σάιτ της Eurostat, σα να λέμε, πιο επίσημα στοιχεία δεν γίνεται.

Σχόλια;


.

Φάντος

Και καλά εμείς. Εμείς είμαστε ακαμάτηδες και ανεύθυνοι, εδώ και χρόνια απλώναμε τα πόδια μας πέρα από το πάπλωμα, ξοδεύαμε αλόγιστα και δανειζόμασταν ασύστολα για να συντηρούμε ένα επίπεδο διαβίωσης που δεν το άντεχε η οικονομία και η ελάχιστη παραγωγικότητά μας, καλά να πάθουμε, μαζί τα φάγαμε κλπ κλπ.

Οι Ιρλανδοί; Που το είχαν δει το κακό να έρχεται και είχαν πάρει αυστηρά μέτρα τουλάχιστον δυο χρόνια προτού υποχρεωθούν να καταφύγουν στην έξωθεν βοήθεια;

Οι Πορτογάλοι; Που μέσα σε ένα χρόνο έφαγαν στο κεφάλι τρία πακέτα "δημοσιονομικής προσαρμογής", και σκάλωσαν στο τέταρτο, όχι γιατί ήταν πολύ αυστηρό, αλλά γιατί η αξιωματική αντιπολίτευση το θεώρησε υπερβολικά λάιτ;

Και τι να πούμε πια για τις διαβεβαιώσεις της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας σε όλους τους τόνους και με στεντόρεια φωνή ότι ούτε η Ιρλανδία ούτε η Πορτογαλία θα χρειάζονταν διάσωση;

Και πώς να πιστέψεις σήμερα τις ίδιες διαβεβαιώσεις για την Ισπανία; Την Ισπανία που επίσης περνάει περίοδο λιτότητας και όπου η ανεργία έχει ήδη εκτοξευθεί πάνω από το 20 %. Της οποίας Ισπανίας το χρέος αγγίζει (ή ίσως ξεπερνά) τα 600 δις ευρώ. Μη γράψετε τα μηδενικά, θα ζαλιστείτε. Κι ας μην πιάσουμε την Ιταλία, το χρέος της οποίας πρέπει να κοντεύει τα 2 τρις.

Από την προσφυγή της Ιρλανδίας μέχρι την προσφυγή της Πορτογαλίας δεν πέρασαν καλά καλά ούτε πέντε μήνες. Και εμείς, αν δεν απατώμαι, είχαμε προηγηθεί των Ιρλανδών ένα σκάρτο εξάμηνο. Με δυο κουβέντες, χρειάστηκε λιγότερο από ένας χρόνος για να μπουν τα τρία από τα τέσσερα (ή μήπως πέντε;) γουρουνάκια στα κάρβουνα. Με αυτόν τον ρυθμό, η Ισπανία -που απ' όποια μεριά και να το δει κανείς είναι ο λογικά επόμενος αδύναμος κρίκος- θα πρέπει να ετοιμάζει από τώρα το μνημόνιό της, ώστε να το διαβάζουν οι συμπέθεροι το καλοκαίρι που θα μαζεύουν ήλιο στις παραλίες της Κόστα Μπράβα.

Ή για να το πούμε αλλιώς: αυτό που πριν ένα χρόνο ξεκίνησε ως κρίση χρέους ενός και μόνο κράτους-μέλους της ευρωζώνης, σήμερα αγγίζει το ένα στα τέσσερα κράτη-μέλη της. Και παρά ταύτα, υπάρχει ακόμα κόσμος που πιστεύει στ' αλήθεια ότι η πολιτική που έχει ακολουθηθεί μέχρι στιγμής για την αντιμετώπιση αυτής της κρίσης είναι, αν όχι επιτυχημένη, πάντως αναγκαία, και οπωσδήποτε η μόνη δυνατή ελλείψει άλλης καλύτερης (το γνωστό δόγμα ΤΙΝΑ).

Βέβαια απ' την άλλη, υπάρχει και κόσμος που πιστεύει στον Άγιο Βασίλη.


.