Εκτελούνται μεταφοραί

Όπως θα έχει ίσως παρατηρήσει ο τακτικός αναγνώστης, το ιστολόγιο έχει περιπέσει σε πλήρη σιωπή εδώ και μια βδομάδα. Δεν είναι ότι δεν υπάρχουν θέματα ούτε ότι δεν υπάρχει όρεξη: απλώς, το προσεχές Σαββατοκύριακο ο Χασοδίκης κι η κυρά-Χασοδίκαινα μετακομίζουν το σπιτικό τους, οπότε τις τελευταίες ημέρες ασχολούνται κυρίως (να μην πω "σχεδόν αποκλειστικώς") με το αμπαλage της πραμάτειας τους σε κούτες, ούτως ώστε όταν έρθει η Κρίσιμη Ώρα να είναι τα πάντα πακεταρισμένα όπως πρέπει και να μεταφερθούν συντεταγμένα και με τάξη. Λέμε τώρα.

Αν όλα πάνε καλά, θα είμαστε και πάλι μαζί κάποια στιγμή την επόμενη εβδομάδα.


.

Αλτ και κοντρόλ και ντηλίτ

Φαίνεται ότι με το άντερσκορ που κοτσάρισε ο αρχηγός στο καινούργιο σηματάκι του κόμματος εγκαινίασε στυλιστικό-γραφιστικό πάτερν που το ακολουθούν και οι φίλα προσκείμενες συνδικαλιστικές παρατάξεις (ανεξάρτητες βέβαια, αλλά πάντως φίλα προσκείμενες), όπου για να δείξουμε τον φρέσκο αέρα της αλλαγής που φουσκώνει τα πανιά μας και την προσήλωσή μας στην καινοτομία πρέπει απαραιτήτως να συμπεριλάβουμε και μερικά στοιχεία που να παραπέμπουν στον μαγικό κόσμο των ηλεκτρονικών υπολογιστών, των δικτύων, του γουέμπ-δύο, των σόσιαλ μήντια και δε συμμαζεύεται. Πάρε λοιπόν και το μπλεδάκι το οθονί (που πάει και ασορτί με τα χρώματα της παράταξης), πάρε και τσεκ-μποξ, πάρε και πράσινα κουμπάκια όπως γουίντοουζ, πάρε και κέρσορα-δαχτυλάκι. Προσθέτουμε και δυο κόκκινες πινελιές (μία στη μαρκίζα και μία στη γραβάτα) να σπάει λίγο η μπλεδίλα κι έτοιμη η αφισούλα. Με την οποία θα γεμίσουμε τις ρούγες μέχρι το τέλος του μήνα, οπότε θα δουλέψει πάλι το μεγάλο μας τσίρκο που με στόμφο αποκαλούμε "πρώτο επιστημονικό σύλλογο της χώρας".

Άντε και καλά αποτελέσματα μπρε.


.

Το αφεντικό τρελάθηκε

Πόση είναι η ακίνητη περιουσία του Δημοσίου; Κανείς δεν ξέρει ακριβώς. Ενιαίο μητρώο ακινήτων δεν υπάρχει, ενιαίο περιουσιολόγιο δεν υπάρχει, κεντρική καταγραφή και διαχείριση δεν υπάρχει, τα δεδομένα συγκεντρώνονται αποσπασματικά από διάφορες υπηρεσίες, η καθεμιά από τις οποίες χρησιμοποιεί και διαφορετικό τρόπο καταγραφής, με αποτέλεσμα να μην μπορούν ούτε καν εκ των υστέρων να ενοποιηθούν τα δεδομένα.

Τι είδους ακίνητα περιλαμβάνει αυτή η περιουσία; Κάθε είδους: οικόπεδα, αγροτεμάχια, κτίρια, αλλά και λίμνες, ποταμούς, λόγγους, ραχούλες, ρουμάνια, δάση, κατσάβραχα, χαράδρες, βουνοκορφές. Πόσα από κάθε κατηγορία, πού βρίσκονται και σε τι κατάσταση, νομική και πραγματική, κανείς δεν ξέρει.

Ποια είναι η αξία αυτής της ακίνητης περιουσίας; Και πάλι, κανείς δεν ξέρει. Για πολλά από αυτά τα ακίνητα η αξία είναι μηδενική, για άλλα η συζήτηση δεν έχει καν νόημα εφόσον ο νόμος τα ορίζει ως εκτός συναλλαγής, για τα υπόλοιπα είναι αδύνατον να ξέρουμε εφόσον δεν ξέρουμε πόσα, πού και ποια είναι, κι εφόσον δεν έχουν βγει ποτέ στο παρελθόν στο σφυρί ώστε να έχουμε έστω μια ένδειξη του πόσο τα αποτιμά η αγορά.

Τα παραπάνω δεν τα βγάζω απ' την κοιλιά μου. Είναι η περίληψη των συμπερασμάτων σχετικής μελέτης του ΙΣΤΑΜΕ, βασισμένης σε στοιχεία της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου, κι όποιος θέλει μπορεί να τα επαληθεύσει εδώ. Κι ωστόσο, με βάση αυτή τη μελέτη βγαίνουν διάφοροι δεξιά και αριστερά και λένε ότι η ακίνητη περιουσία του Δημοσίου αποτιμάται χοντρικά στα 300 δις ευρώ (περίπου 272 δις, διορθώνουν όσοι θέλουν να παριστάνουν τους λεπτολόγους), τ' ακούει κι ο άλλος στην τηλεόραση και λέει δεν μπορεί, για να το λένε κάπως έτσι θά 'ναι, άντε να μην είναι 300 μια που στην Ελλάδα έχουμε την τάση να τα φουσκώνουμε τα νούμερα καταπώς μας βολεύει, άντε να είναι πες 200.

Δες τώρα πώς έχει προκύψει αυτό το νούμερο, για να καταλάβεις πάνω σε ποια βάση γίνεται η όλη συζήτηση:

"Χρησιμοποιώντας την πιο απλή μέθοδο, χωρίς να υπολογίζω επιπλέον κριτήρια και βάσει εκτιμήσεων αγοραίας αξίας που έχουν γίνει κατά καιρούς, υπολόγισα έναν μέσο όρο τιμής ανά τετραγωνικό μέτρο και Νομαρχία. Αυτόν τον μέσο όρο τον ανήγαγα ώστε να υπολογίσω συνολικές αξίες ανά Νομαρχία και την Επικράτεια". Τάδε έφη ο Προϊστάμενος της Επιτελικής Μονάδας Μητρώου της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου (από την ίδια μελέτη).

Ναι, με αυτήν την εξαιρετικής επιστημονικής αξιοπιστίας μέθοδο προέκυψε το νούμερο, και πάνω σε αυτό το νούμερο πατάνε κυβέρνηση και τρόικα και συμφωνούν στην "αξιοποίηση" της περιουσίας του Δημοσίου, κι όχι μόνο, αλλά βάζουνε και στόχους, να εισπράξει λέει το Δημόσιο 50 ολόκληρα δις. Μέχρι το 2015. Ή τέλος πάντων, για να μη γινόμαστε μπακάληδες μια που η συζήτηση έχει κατά τα άλλα, αχέμ, επιστημονικό υπόβαθρο, να μην πούμε 50 δις, να πούμε ξερωγώ 25-30, μια που τα υπόλοιπα θα τα εισπράξει λέει "αξιοποιώντας" άλλες υποδομές, μερίδια συμμετοχής σε εταιρείες κλπ.

Και πες μου εσύ τώρα ότι αυτή τη συζήτηση μπορείς να την πάρεις στα σοβαρά.

Και πες μου εσύ τώρα ότι σοβαροί υποτίθεται οργανισμοί όπως το ΔΝΤ, η Κομισιόν και η ΕΚΤ πιάνονται από τέτοιου είδους δεδομένα και χαράζουν πολιτική πάνω σε αυτά, πολιτική η οποία υποτίθεται έχει σοβαρούς σκοπούς, πολιτική η οποία υποτίθεται θα βοηθήσει το ελληνικό Κράτος να μειώσει το έλλειμμα, το χρέος, το ο,τιδήποτε.

Και πες μου εσύ τώρα ότι αυτό το πράγμα λέγεται "αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας" και όχι ξεπούλημα κοψοχρονιά, ελάτε κυρίες, ό,τι πάρετε ένα κατοστάρικο.

Πες το μου εσύ, γιατί εγώ είμαι μπουμπούνας και δεν το καταλαβαίνω. Εγώ το μόνο που καταλαβαίνω είναι ότι οικονομική πολιτική, και πολιτική γενικότερα, μπορεί να γίνεται μόνο με βάση πραγματικά δεδομένα που προκύπτουν τεκμηριωμένα, με παραδεδεγμένη μεθοδολογία, και που δίνουν συμπεράσματα τα οποία μπορούν να ελεγχθούν. Κι ότι μέθοδοι του τύπου "τρεις το λάδι, τρεις το ξίδι" και "κοίτα πόσα μας λείπουν, να δω πόσα ζητάμε" δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται ούτε για να κουμαντάρει κανείς ψιλικατζίδικο, όχι ολόκληρο κράτος και μάλιστα εν μέσω κρίσης.

Αλλά πάλι μπορεί να κάνω και λάθος.


.

Ο Θορώ και ο Κωφίδης

Από τις εξαγγελίες του υφυπουργού Υποδομών συμπεραίνει κανείς ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει πως όλη αυτή η ιστορία με τους αντάρτες των διοδίων δεν είναι μόνο "αντικοινωνική συμπεριφορά" κάποιων "τζαμπατζήδων", όπως τους αποκάλεσε ο υπουργός καμιά βδομάδα νωρίτερα. Κάπου υπάρχουν και ορισμένα δίκαια αιτήματα, τα οποία η πολιτική ηγεσία του υπουργείου (δείχνει ότι) αναζητά τρόπο να ικανοποιήσει, επανεξετάζοντας μεταξύ άλλων τις συμβάσεις παραχώρησης που υπέγραψε η προηγούμενη κυβέρνηση με τις κατασκευάστριες κοινοπραξίες.

Το ερώτημα είναι, γιατί έπρεπε να φτάσουν τα πράγματα ως εδώ μέχρι να ασχοληθεί η πολιτική ηγεσία; Αντιλαμβάνομαι βέβαια ότι στο υπουργείο Υποδομών είναι πολύ απασχολημένοι οι άνθρωποι (κάνουν όλη μέρα βουντού μήπως εξαφανιστεί η Μπιρμπίλη), ωστόσο μπορούσαν και όφειλαν να έχουν προβλέψει το κακό και να έχουν κινηθεί για να το προλάβουν. Διότι ναι, υπάρχει πράγματι ένα ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης όταν π.χ. υποχρεώνεις τους μόνιμους κατοίκους κάποιων περιοχών να διέρχονται από δρόμους με διόδια, χωρίς να τους δίνεις την εναλλακτική ενός παράπλευρου δικτύου. Και το πιο εύκολο πράγμα που μπορεί να πάθει ένα δίκαιο αίτημα είναι να ξεχειλώσει, όπως εν προκειμένω το "να μην πληρώνουμε διόδια για τις μετακινήσεις μας εντός ορίων δήμου/νομού εφόσον δεν υπάρχει εναλλακτικό δίκτυο" γρήγορα έγινε "να μην πληρώνουμε διόδια γενικώς". Κι όταν η πολιτική ηγεσία, δια της αδράνειάς της, αφήνει να μπλεχτούν οι δικαίως διαμαρτυρόμενοι με τους τζαμπατζήδες ή τους χαβαλέδες, είναι κομματάκι δύσκολο μετά να ξεχωρίσει την ήρα απ' το στάρι.

Εκτός πια κι αν ο Ρέππας γουστάρει τον τζερτζελέ και τις βαθυστόχαστες κοινωνικοφιλοσοφικές αναλύσεις που μπερδεύουν την ανομία, την τζάμπα μαγκιά, την πολιτική ανυπακοή, τον Σάββα Κωφίδη και τον Θορώ, όλα μαζί κι ανάκατα. Αν είναι έτσι, ΟΚ. Ας συνειδητοποιήσει όμως ότι το μήνυμα που περνάει τελικά στην κοινωνία από όλη αυτήν την ιστορία είναι πως, ακόμα κι αν έχεις ένα δίκαιο αίτημα, ο μόνος τρόπος να κάνεις το κράτος να ασχοληθεί είναι να πουλήσεις τρέλα, να κάνεις σαματά, να εξωθήσεις τα πράγματα στα άκρα. Αν η κυβέρνηση επιθυμεί να διαπαιδαγωγήσει πολιτικά την κοινωνία με αυτή τη λογική, ας έχει κατά νου ότι παίρνει ένα πολύ επικίνδυνο μονοπάτι, που δεν υπάρχει περίπτωση να μας βγει σε καλό.


.

Όχι, δεν ψιχαλίζει

Είδα χτες βράδυ -το λίγο που άντεξα- ένα απόσπασμα από την "Ανατροπή" του Πρετεντέρη. Στο οποίο παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της πρώτης μεγάλης πανελλαδικής έρευνας της GPO για το 2011 (εδώ, στο πάνω πάνω λινκ), μπλα μπλα, μεταξύ των οποίων και οι απαντήσεις των πολιτών στο ερώτημα "Με ποια από τις παρακάτω έννοιες θα χαρακτηρίζατε τη στάση σας απέναντι:" στην κυβέρνηση, τα κόμματα, τα συνδικάτα (μπλα μπλα), τα ΜΜΕ, όπου οι επιλογές των ερωτηθέντων ήταν οι εξής: ικανοποίηση, ελπίδα, ανοχή, απογοήτευση, θυμός.

Λοιπόν, σε ποσοστό 73 %, οι πολίτες που συμμετείχαν στην έρευνα εξέφρασαν απογοήτευση ή θυμό απέναντι στα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Δηλαδή οι τρεις στους τέσσερις. Ικανοποίηση και ελπίδα εξέφρασε μόλις ένα καχεκτικό 8,6 %, δηλαδή ούτε καν ο ένας στους δέκα.

Και βέβαια ο παρουσιαστής της εκπομπής και ο παρακαθήμενος Καψής έκαναν ένα γενικό σχόλιο του τύπου "πρέπει να προβληματιστούμε όλοι μας, και η έμφαση στο μας", αλλά τίποτα περισσότερο (όσο είδα εγώ -αν το σχολίασαν εκτενώς αργότερα δεν ξέρω, αλλά δεν φαντάζομαι κιόλας).

Κι αναρωτιέμαι ο αφελής, δηλαδή ρε Γιαννάκη, όταν ακούς ότι η κοινή γνώμη είναι οργισμένη ή απογοητευμένη με τα ΜΜΕ, σαν ποιον νομίζεις ότι εννοεί, αυτόν που γράφει τη στήλη με τα διανυκτερεύοντα φαρμακεία; Δεν αντιλαμβάνεσαι ότι η μπάλα παίρνει κυρίως εσένα και μερικούς ομοίους σου, εσάς που γράφετε τα εντιτόριαλ και τα άρθρα γνώμης των εφημερίδων, εσάς που βγαίνετε στο γυαλί και στα ραδιόφωνα και σχολιάζετε επί παντός του επιστητού με ύφος χιλίων καρδιναλίων, εσάς ντε, τους κατόχους της Μίας, Απόλυτης και Αδιαμφισβήτητης αλήθειας; Διότι δεν λέω, καλά είναι να συζητάμε για την πλήρη απαξίωση του όλου πολιτικού συστήματος στα μάτια της κοινής γνώμης, αλλά μπας και θά 'πρεπε να ρίχνατε καμιά ματιά και στη δικιά σας την καμπούρα; Εκτός κι αν έχετε την εντύπωση, εσύ και οι όμοιοί σου, ότι απ' τη δικιά σας τη μεριά όλα καλώς καμωμένα τα έχετε, και φταίει το πόπολο που δεν καταλαβαίνει -σαν κάτι αποτυχημένους συγγραφείς που δεν τους διαβάζει ούτε η μάνα τους, κι αυτοί πιστεύουν ότι κάνουν υψηλή τέχνη που απευθύνεται σε λίγους κι εκλεκτούς. Αν είναι έτσι όμως, αν τις κάνετε τις έρευνες για να κρατάτε μετά απ' τα συμπεράσματα ό,τι σας βολεύει, τότε πεταμένα λεφτά.

Όταν η κοινή γνώμη ακούει για "ΜΜΕ" δεν κάθεται να σκεφτεί όλο το οικοδόμημα, καμιά τριανταριά-σαρανταριά ανθρώπους σκέφτεται ο καθένας, αυτούς που εκτίθενται στη βιτρίνα δηλαδή. Κι όταν κάνεις έρευνα, υποτίθεται, για να δεις τι γνώμη έχει ο κόσμος για τούτη τη βιτρίνα, και η έρευνα σου βγάζει ότι οι τρεις στους τέσσερις σε φτύνουν, ε τότε θα πρέπει να είσαι πολύ χοντρόπετσος για να νομίζεις ότι ψιχαλίζει.


.

Ασύμμετρη απειλή, ασύμμετρος φόβος

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε το Νοέμβριο του 1995 για λογαριασμό του CNN και του Time, το 55 % του αμερικανικού λαού πίστευε ότι "η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει γίνει τόσο ισχυρή, ώστε αποτελεί απειλή για τα δικαιώματα του μέσου πολίτη". Τρεις ημέρες μετά την 11η Σεπτεμβρίου, το 74 % δήλωσε ότι "Θα ήταν απαραίτητο, οι Αμερικανοί να παραιτηθούν από κάποιες ατομικές ελευθερίες τους".

(Γκορ Βιντάλ, "Διαρκής πόλεμος για διαρκή ειρήνη", εκδ. Scripta, Αθήνα 2003)

Φόβος. Ξαφνικά, εκατομμύρια τηλεθεατές σε όλον τον κόσμο παρακολουθούν σε ζωντανή μετάδοση την πτήση 175 της United Airlines να συντρίβεται στον δεύτερο από τους δίδυμους πύργους του Παγκοσμίου Κέντρου Εμπορίου. Υποθέτω ότι δεν ήμουν ο μόνος που σκέφτηκε ότι βλέπει μπροστά στα μάτια του το Γεγονός που, σε μερικές δεκαετίες, θα μνημονεύεται στα βιβλία της Ιστορίας ως η αφορμή έναρξης του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ο οποίος, ευτυχώς βέβαια, δεν ξεκίνησε. Ξεκίνησε όμως άλλος πόλεμος, ο Πόλεμος εναντίον της Τρομοκρατίας. Μπήκαν στη ζωή μας έννοιες όπως "θεολογία της ασφάλειας" και "ασύμμετρη απειλή". Ο καλοντυμένος μελαμψός κύριος που κάθεται στη διπλανή θέση του αεροπλάνου δεν είναι πια απλώς άλλος ένας επιβάτης, έγινε ξαφνικά υποψήφιος μαχητής της Τζιχάντ, που ονειρεύεται τα πιλάφια και τα ουρί του μωαμεθανικού παραδείσου και, προκειμένου να τα απολαύσει μια ώρα αρχύτερα, δεν θα τό 'χε και σε τίποτα να πάρει μερικές δεκάδες αθώους ταξιδιώτες στο λαιμό του. Και τι είναι αυτό το ύποπτο σωληνάριο που κουβαλάει στο τσαντάκι του; Μοιάζει με αθώα οδοντόκρεμα, αλλά ποιος ξέρει αν δεν είναι κάποιο σατανικό, μη ανιχνεύσιμο εκρηκτικό;

Ο Φόβος που προκάλεσαν τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου αποτέλεσε τη νομιμοποιητική βάση για μια σειρά μέτρων περιορισμού των ατομικών ελευθεριών σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο. Μέτρα αστυνόμευσης, περιστολής συνταγματικών δικαιωμάτων και δικονομικών εγγυήσεων, μέτρα που δύσκολα θα επιβάλλονταν αν η τηλεοπτική εικόνα του μοιραίου αεροπλάνου, παιγμένη εκατομμύρια φορές στις τηλεοράσεις όλου του πλανήτη, δεν είχε εδραιώσει τη θέση του Φόβου.

Μη χαμογελάς κάτω από τα μουστάκια σου, καχύποπτε αναγνώστη, δεν θα βρεις εδώ καμία από τις διάφορες θεωρίες συνωμοσίας που κυκλοφόρησαν μετά την καταστροφή. Έχε όμως υπ' όψη σου ότι η ανθρώπινη ιστορία είναι σε μεγάλο βαθμό η ιστορία μιας αέναης σύγκρουσης ανάμεσα σε Εξουσιαστές και Εξουσιαζόμενους. Οι σύγχρονες αντιπροσωπευτικές δημοκρατίες δυτικού τύπου φαίνεται βέβαια να έχουν βάλει αυτή τη σύγκρουση στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, είναι όμως έτσι; Μήπως η σύγκρουση έχει απλώς αλλάξει μορφή; Μήπως η τάξη των Εξουσιαστών αυτονομείται όλο και περισσότερο από την τάξη των Εξουσιαζομένων, μήπως προσκολλάται όλο και περισσότερο σε δυνάμεις για τις οποίες ο δικός μας Φόβος είναι ευκαιρία για καλές μπίζνες;

Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι. Σίγουρες απαντήσεις δεν υπάρχουν, καλό είναι όμως να θυμόμαστε ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο, αυτά που σήμερα θεωρούμε θεμελιώδη και κατοχυρωμένα δικαιώματά μας δεν υπήρχαν από πάντα, προέκυψαν μέσα από μια μακρά διαδικασία εξέλιξης ως μέτρα περιορισμού της εξουσίας με σκοπό ακριβώς την προστασία των πολλών από την αυθαιρεσία των λίγων (ή και του ενός). Γι' αυτό και οφείλουμε να τα περιφρουρήσουμε όσο μπορούμε, τόσο για τους εαυτούς μας όσο και για τους επόμενους. Και ο Φόβος της κατάχρησης αυτών των δικαιωμάτων από έναν αόρατο εχθρό, από μια ασύμμετρη δύναμη που απεργάζεται το κακό μας, είναι ο πιο πειστικός λόγος για να γίνουμε πιο ελαστικοί στην περιφρούρηση, πιο δεκτικοί στην καταστρατήγηση ή την απεμπόλησή τους, πιο διαφανείς απέναντι στην Εξουσία, και τελικά πιο ευάλωτοι.

(εικόνα από εδώ)

Ανάρτηση για την "Ημέρα ενάντια στο φόβο". Περισσότερα εδώ: http://grfear.blogspot.com/


.

Σανγκουίνια ρεβίζιτεντ

Επειδή το χτεσινό ποστ, όπως ορθά επισήμανε ο Σπύρος, βγήκε μερικά μέτρα οφσάιντ (κι εξηγώ εδώ το γιατί, καλά να πάθω, πάμε παρακάτω) επανέρχομαι σήμερα με την επανόρθωση.

Όπως είδαμε λοιπόν εχτές, το άρθρο 4 παρ.3 του Συντάγματος ορίζει ότι "Έλληνες πολίτες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος". Και είπαμε ότι κατ' αρχήν αυτό σημαίνει πως το Σύνταγμα παραχωρεί στον κοινό νομοθέτη την εξουσία να καθορίσει με ποια κριτήρια θα αποκτά κάποιος την ελληνική ιθαγένεια. Μέχρις εδώ καλά. Αυτή η εξουσία του νομοθέτη, όμως, ασκείται ανεξέλεγκτα; Αν ας πούμε αύριο περάσει ο νομοθέτης μια διάταξη που θα λέει ότι την ελληνική ιθαγένεια αποκτούν μόνο όσοι έχουν γεννηθεί στην Ελλάδα, από Έλληνες γονείς και έχουν πράσινα μάτια, αυτή η διάταξη θα είναι συνταγματικά ανεκτή; Προφανώς όχι, διότι όπως επισημαίνει ορθά το Δ' Τμήμα, το άρθρο 4 παρ. 3 θα πρέπει να ερμηνευθεί "υπό το φως του άρθρου 1 παρ. 3" του Συντάγματος, διότι (λέει πάλι το Δ' Τμήμα) "η νομιμοποίηση της κρατικής εξουσίας βασίζεται μεν στη βούληση του λαού, αλλά υπάρχει και ασκείται προς το συμφέρον του έθνους" (εδώ θα έπρεπε να λέει "και" του έθνους, αλλά ας είναι).

Και ποιο είναι το συμφέρον του έθνους στην προκειμένη περίπτωση; Εδώ χωράει πολλή συζήτηση, αν καταλαβαίνω καλά όμως την απόφαση του Δ' Τμήματος, "συμφέρον" θεωρείται να μην φαλκιδεύεται η έννοια και η συγκρότηση του έθνους με απονομή ιθαγένειας μαζικά σε άτομα που δεν έχουν ζωντανό δεσμό με την ελληνική κοινωνία: "Το δίκαιο αυτό... [δεν θα πρέπει] να επιτρέπει την είσοδο στη λαϊκή κοινότητα (λαός) αλλοδαπών προσώπων χωρίς ουσιαστικό πραγματικό δεσμό με αυτή -ιδίως με την πρόβλεψη αθρόων πολιτογραφήσεων- εις τρόπον ώστε να συγκροτείται αυθαιρέτως το συνθετικό στοιχείο του Κράτους (λαός) και το ανώτατο όργανο αυτού (λαός- εκλογικό σώμα) και, εν τέλει, να αποσυντίθεται η έννοια του έθνους", λέει η απόφαση.

Είναι απαραίτητο στο σημείο ετούτο να σημειώσουμε ότι οι επίμαχες διατάξεις, που το Δ' Τμήμα τις έκρινε αντισυνταγματικές, δεν αιωρούνται στο κενό · αποτελούν μέρος ενός νομοθετήματος, συγκεκριμένα του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας (Κ.Ε.Ι.), ο οποίος καθορίζει συνολικά το πλαίσιο απονομής ιθαγένειας τόσο σε ημεδαπούς όσο και σε αλλοδαπούς. Και, αν εξετάσουμε τις επίμαχες διατάξεις ενταγμένες στο πλαίσιό τους, δηλαδή στο σύστημα του Κ.Ε.Ι., εύκολα θα διαπιστώσουμε ότι είναι εξαιρετικού χαρακτήρα: ο γενικός κανόνας εξακολουθεί να είναι ότι η απόκτηση της ελληνικής ιθαγένειας προϋποθέτει την ύπαρξη ισχυρού δεσμού με το ελληνικό έθνος. Είτε δεσμού αίματος, εφόσον ο Κ.Ε.Ι. ορίζει πρώτα-πρώτα ότι την ελληνική ιθαγένεια αποκτά "αυτοδίκαια, με τη γέννησή του" το τέκνο Έλληνα ή Ελληνίδας, είτε δεσμών κοινωνικών, πολιτιστικών, οικονομικών και πολιτικών, όπως είδαμε στο χτεσινό ποστ, που απαιτούνται για την πολιτογράφηση ενηλίκου αλλοδαπού.

Μέσα λοιπόν σε αυτό το γενικό σύστημα ο νομοθέτης, ασκώντας την εξουσία που του έχει εμπιστευθεί το Σύνταγμα, αποφασίζει ότι η άκαμπτη εφαρμογή του κανόνα αναζήτησης ισχυρού δεσμού με το ελληνικό έθνος μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να οδηγήσει σε ανεπιεικείς καταστάσεις. Και εισάγει μία εξαίρεση στον κανόνα, η οποία αφορά αποκλειστικά αλλοδαπούς οι οποίοι είτε γεννήθηκαν στην Ελλάδα, είτε ήρθαν σε μικρή ηλικία (και στις δύο περιπτώσεις, δηλαδή, χωρίς δική τους απόφαση -έχει σημασία αυτό), και στο πρόσωπο των οποίων συντρέχουν ορισμένες -έστω "αμιγώς τυπικές"- προϋποθέσεις. Στις περιπτώσεις αυτές, λοιπόν, ο νομοθέτης καθιερώνει ένα τεκμήριο ύπαρξης αυτού του ισχυρού δεσμού, εφόσον -ξαναλέω- συντρέχουν κάποιες προϋποθέσεις, αναγνωρίζοντας το γεγονός ότι, για αυτούς τους (είτε ανήλικους, είτε πάντως νεαρής ηλικίας) αλλοδαπούς έχει δημιουργηθεί ντε φάκτο ένας δεσμός με την ελληνική κοινωνία/την ελληνική έννομη τάξη ισχυρότερος απ' ό,τι με τη χώρα εθνικής καταγωγής τους (ή με οποιαδήποτε άλλη χώρα).

Φυσικά, αν πιάσουμε μία-μία τις περιπτώσεις αυτών των παιδιών (το in concreto που λέει το Δ' Τμήμα), μπορεί να βρούμε και εξαιρέσεις της εξαίρεσης. Σίγουρα θα υπάρχουν δηλαδή και νεαροί π.χ. Αλβανοί που πληρούν μεν τις τυπικές προϋποθέσεις του νόμου για να αποκτήσουν την ελληνική ιθαγένεια, χωρίς όμως να νιώθουν ουσιαστικό δεσμό με την Ελλάδα. Στο σημείο αυτό ο νομοθέτης, για λόγους πολιτικούς και κοινωνικούς, σταθμίζοντας τα έννομα αγαθά που διακυβεύονται, προτιμά να εισάγει μία ρύθμιση ευεργετική, επιεική και εξαιρετικού χαρακτήρα, αντί να εφαρμόσει και εδώ τον γενικό κανόνα. Και εδώ έρχεται το κρίσιμο ερώτημα, που ουσιαστικά απάντησε το Δ' Τμήμα με την απόφασή του: έχει δικαίωμα ο κοινός νομοθέτης, με βάση το Σύνταγμα, να εισάγει αυτήν την εξαιρετική ρύθμιση; Κατά τη γνώμη μου, ναι, αναμφίβολα. Διότι, αν δεχτούμε το αντίθετο, η εξουσία που δίνει το Σύνταγμα με το άρθρο 4 παρ.3 στον νομοθέτη να ορίσει τα κριτήρια απονομής της ελληνικής ιθαγένειας, και η οποία είναι κατ' αρχήν ευρεία, περιορίζεται υπέρμετρα -σε σημείο που το παραδοσιακά θεσμοθετημένο "δίκαιο του αίματος" να αποκτά υπερνομοθετική ισχύ, σχεδόν συνταγματική κατοχύρωση, όπερ άτοπον: αν είχε τέτοια ισχύ, θα έπρεπε να το αναφέρει ρητά το Σύνταγμα. Ο δε δικαστικός έλεγχος της εξουσίας αυτής του νομοθέτη παύει να ενέχει οποιοδήποτε στοιχείο διαφάνειας και εναπόκειται ουσιαστικά στις περί "ουσιαστικού δεσμού με το έθνος" αντιλήψεις του εκάστοτε δικαστή (το ελληνόμετρο που λέγαμε χτες), πράγμα που μας οδηγεί σε σύγχυση μεταξύ νομοθετικής και δικαστικής εξουσίας, όπερ άτοπον επίσης.

Έχει κι άλλα σημεία η απόφαση που εγείρουν ενδιαφέροντα ζητήματα, και πιθανότατα θα χρειαστεί να ξανασχοληθούμε μαζί της. Για την ώρα, πάντως, και με βάση την παραπάνω επιχειρηματολογία, θεωρώ ότι στο ζήτημα των διατάξεων του Ν. 3838/2010 που τροποποιούν τον Κ.Ε.Ι., το Δ' Τμήμα έχει κάνει ένα εντυπωσιακό νομικό ακροβατικό, σαν αποτέλεσμα του οποίου οι προσωπικές περί "έθνους" και "συμφέροντος του έθνους" αντιλήψεις των συγκεκριμένων Συμβούλων προβάλλονται ως αυθεντική ερμηνεία του Συντάγματος. Και εύχομαι και ελπίζω η Ολομέλεια να αποκαταστήσει την συνταγματική τάξη.


.

Σανγκουίνια

"Έλληνες πολίτες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος. Επιτρέπεται να αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια μόνο σε περίπτωση που κάποιος απέκτησε εκούσια άλλη ιθαγένεια ή που ανέλαβε σε ξένη χώρα υπηρεσία αντίθετη προς τα εθνικά συμφέροντα, με τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία που προβλέπει ειδικότερα ο νόμος".

Αυτά ορίζει το άρθρο 4 του Συντάγματος, το οποίο ούτε το jus sanguinis κατοχυρώνει, ούτε το jus soli, ούτε κανένα άλλο σύστημα απονομής της ιθαγένειας. Αφήνει αυτήν την αρμοδιότητα στον κοινό νομοθέτη, ο οποίος μέχρι χτες εφάρμοζε ένα άλφα σύστημα και σήμερα εφαρμόζει ένα άλλο, αναγνωρίζοντας ότι κάποια πράγματα έχουν αλλάξει και ότι ο νόμος οφείλει να προσαρμοστεί. Το αν μας αρέσουν ή όχι τα κριτήρια που έχει θεσπίσει ο νομοθέτης, αν είναι επαρκή ή όχι, αν είναι κατάλληλα ή όχι, είναι θέμα ακαδημαϊκής και πολιτικής συζήτησης, και τελικά πολιτικής απόφασης που καλείται να λάβει ο νομοθέτης -και που θα κληθεί να λογοδοτήσει γι' αυτήν. Το Σύνταγμα, μια φορά, την αρμοδιότητα του την παραχωρεί, μαζί και την ευθύνη.

Αλλά και επί της ουσίας: Οι σύμβουλοι Επικρατείας υπογραμμίζουν ακόμη ότι ο Ν. 3838/2010 εισάγει ένα νέο τρόπο κτήσης της ελληνικής ιθαγένειας. Όμως η «πολιτογράφηση αυτή γίνεται με βάση αμιγώς τυπικές προϋποθέσεις (χρόνος «νόμιμης» διαμονής του αιτούντος αλλοδαπού ή της οικογένειας του, φοίτηση σε ελληνικό σχολείο επί ορισμένο χρόνο, ανυπαρξία καταδίκης για ορισμένα σοβαρά ποινικά αδικήματα), χωρίς εξατομικευμένη κρίση περί της συνδρομής της ουσιαστικής προϋποθέσεως του δεσμού προς το ελληνικό έθνος του αιτούντος την πολιτογράφηση αλλοδαπού, δηλαδή την εκ μέρους εθελούσια αποδοχή των αξιών που συνάπτονται προς τον ελληνισμό και την εντεύθεν απόκτηση ελληνικής συνειδήσεως»."

Αμιγώς τυπικές προϋποθέσεις; Σοβαρά; Αντιγράφω το άρθρο 5Α του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας:

1. Ο αλλοδαπός που επιθυμεί να γίνει Έλληνας πολίτης με πολιτογράφηση πρέπει, πέραν των προϋποθέσεων του προηγούμενου άρθρου: α. Να γνωρίζει επαρκώς την Ελληνική γλώσσα, ώστε να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του Έλληνα πολίτη. β. Να έχει ενταχθεί ομαλά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Χώρας. Για τη διακρίβωση της ομαλής ένταξης του αιτούντος στην Ελληνική κοινωνία συνεκτιμώνται ιδίως τα εξής στοιχεία: η εξοικείωση με την Ελληνική ιστορία και τον Ελληνικό πολιτισμό, η επαγγελματική και εν γένει οικονομική δραστηριότητά του, τυχόν δημόσιες ή κοινωφελείς δραστηριότητές του, ενδεχόμενη φοίτησή του σε ελληνικούς εκπαιδευτικούς φορείς, η συμμετοχή του σε κοινωνικές οργανώσεις ή συλλογικούς φορείς μέλη των οποίων είναι Έλληνες πολίτες, τυχόν συγγενικός του δεσμός και εξ αγχιστείας με Έλληνα πολίτη, η εκ μέρους του σταθερή εκπλήρωση των φορολογικών του υποχρεώσεων, καθώς και των υποχρεώσεών του προς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, η κατά κυριότητα κτήση ακινήτου για κατοικία και η εν γένει περιουσιακή του κατάσταση. γ. Να έχει τη δυνατότητα να συμμετέχει ενεργά και ουσιαστικά στην πολιτική ζωή της Χώρας, σεβόμενος τις θεμελιώδεις αρχές οι οποίες τη διέπουν. Για τη δυνατότητα συμμετοχής στην πολιτική ζωή συνεκτιμώνται ιδίως τα εξής στοιχεία: η επαρκής εξοικείωση με τους θεσμούς του πολιτεύματος της Ελληνικής Δημοκρατίας και την πολιτική ζωή της Χώρας και η βασική γνώση της Ελληνικής πολιτικής ιστορίας, ιδίως της σύγχρονης. Ειδική βαρύτητα στην εκτίμηση περί υιοθέτησης της Ελληνικής πολιτικής ταυτότητας έχουν η συμμετοχή σε συλλογικούς φορείς, πολιτικές ενώσεις ή σωματεία όπου συμμετέχουν και Έλληνες πολίτες, καθώς και η προηγούμενη συμμετοχή στις εκλογές της πρωτοβάθμιας τοπικής αυτοδιοίκησης".

Εάν αυτές θεωρούνται "αμιγώς τυπικές προϋποθέσεις", τότε τι να πω. Δεν μένει παρά να περιμένουμε τον Βελόπουλο να εφεύρει το ελληνόμετρο...


.