22 Νοεμβρίου 2010

Νέες ιδέες

Στη Δημοκρατική Συμμαχία είμαστε εναντίον των νέων και μεγάλων φόρων. Θεωρούμε καθοριστικής σημασίας τη δραστική μείωση της φορολογίας, με την εισαγωγή ενός χαμηλού ενιαίου φορολογικού συντελεστή, στην περιοχή του 20%. Συντελεστή που δεν θα ισχύει για τα χαμηλά εισοδήματα, όπου θα υπάρχει σύστημα επιστροφής φόρου που θα εξασφαλίζει μαζί με τις άλλες φορολογίες και την κατάργηση των πάσης φύσεως φοροαπαλλαγών, την προοδευτικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη του συστήματος. Μόνο με μια τέτοια θαρραλέα επιλογή θα χτυπηθεί η φοροδιαφυγή προσώπων και επιχειρήσεων, θα περιοριστεί το ξέπλυμα χρήματος και θα δοθεί αποφασιστική ώθηση στην επιχειρηματικότητα. Επιχειρηματικότητα που θα δώσει δουλειά σε νέους που την αξίζουν, σε ανθρώπους που την έχουν ανάγκη.

Απ' όλο το χτεσινό πανηγυράκι της Ντόρας επιλέγω να σχολιάσω την παραπάνω περικοπή, διότι αποτελεί μια συγκεκριμένη πρόταση επί συγκεκριμένου ζητήματος -σε αντίθεση με το κατεβατό από κοινοτοπίες που συνοδεύει συνήθως κάθε διακήρυξη αρχών.

Η ιδέα του ενιαίου φορολογικού συντελεστή δεν είναι βέβαια της Ντόρας και δεν είναι καν καινούργια. Είχε ακουστεί και επί προηγούμενης κυβερνήσεως, μάλιστα αν θυμάμαι καλά ο Αλογοσκούφης το είχε εξαγγείλει, αλλά κάπου σκάλωσε το πράγμα και δεν υλοποιήθηκε.

Αυτό που είναι καινούργιο, αν δεν απατώμαι, είναι η σύνδεση του ύψους του φορολογικού συντελεστή με τη φοροδιαφυγή. Μας λέει δηλαδή η Ντόρα ότι η φοροδιαφυγή οφείλεται στους παράλογα υψηλούς συντελεστές της κλιμακωτής φορολόγησης, και ότι "μόνο με τη θαρραλέα επιλογή" του ενός και μοναδικού συντελεστή θα χτυπηθεί η γάγγραινα.

Το επιχείρημα δεν είναι τελείως παράλογο. Στο βαθμό που το σύστημα της κλιμακούμενης φορολόγησης των εισοδημάτων θεωρείται από τους φορολογούμενους άδικο, δημιουργεί κίνητρα για φοροδιαφυγή. Όμως ο συλλογισμός της Ντόρας είναι ατελής -ας προσπαθήσουμε να τον προχωρήσουμε λιγάκι παρακάτω:

Ασχέτως λοιπόν του αν φοροδιαφεύγει κανείς επειδή θεωρεί άδικους και υπερβολικούς τους συντελεστές φορολόγησης ή για οποιονδήποτε άλλο λόγο, σημασία έχει ότι καταφέρνει να φοροδιαφεύγει εκμεταλλευόμενος την ανυπαρξία/ανεπάρκεια/ανικανότητα/διαφθορά/όλα τα παραπάνω του ελεγκτικού-φοροεισπρακτικού μηχανισμού.

Μετά από τόσα χρόνια διόγκωσης του προβλήματος, ο μέσος πολίτης έχει εθιστεί στην ιδέα ότι η απόκρυψη εισοδήματος είναι μια τακτική που μένει ατιμώρητη, μάλιστα κατά καιρούς επιβραβεύεται κιόλας με μαντζιριές όπως η περαίωση. Και το ερώτημα είναι, γιατί να εγκαταλείψει κανείς αυτήν την τακτική, αν του μειώσεις τον φορολογικό συντελεστή; Επειδή θα αποκτήσει ξαφνικά αυτό το, πώς το λένε να δεις, α ναι: φορολογική συνείδηση; Από φιλοπατρία; Επειδή θα θεωρήσει αίφνης συμφέρουσα τη συναλλαγή ("ε όχι και 40 %, κάν'το 20 να στα δηλώσω").

Θα έλεγα ότι αυτή είναι μια μάλλον υπεραισιόδοξη θεώρηση του προβλήματος που δεν φαίνεται να δικαιώνεται από την εμπειρία. Για να το κάνουμε λιανά, αν έχει κανείς τη δυνατότητα να κρατάει κρυμμένα από την εφορία 100 χιλιάρικα, γιατί να τα δηλώσει και να του μείνουν 80;

Καταλήγουμε λοιπόν στο προφανές συμπέρασμα: αυτή η "θαρραλέα επιλογή" καθόλου δεν εγγυάται την πάταξη της φοροδιαφυγής, κάθε άλλο μάλιστα -εκτός κι αν συνοδεύεται από την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών.

Μισό λεπτό όμως. Αν όντως καταφέρεις να φτιάξεις τους ελεγκτικούς μηχανισμούς έτσι ώστε να κάνουν σωστά τη δουλειά τους, τότε γιατί να μειώσεις τον φορολογικό συντελεστή;

Μόνο για ιδεολογικούς λόγους, επειδή αυτό πιστεύεις ότι είναι το σωστό. Η κλιμακωτή φορολόγηση έχει νόημα για όσους πιστεύουν ότι το φορολογικό σύστημα πρέπει να λειτουργεί σαν μηχανισμός ανακατανομής του εισοδήματος και άμβλυνσης των ανισοτήτων εντός των ορίων της κοινωνίας. Σε αυτήν την περίπτωση, ναι, σαφώς και έχει νόημα όποιος βγάζει περισσότερα να συνεισφέρει περισσότερο, και όχι, καθόλου δίκαιο δεν είναι να υπάρχει ένας ενιαίος συντελεστής, παναπεί 20 % δίνει και όποιος βγάζει είκοσι χιλιάρικα (ΟΚ, μείον το αφορολόγητο), 20 % και όποιος βγάζει διακόσια, 20 % και όποιος βγάζει δύο εκατομμύρια.

Αν πάλι πιστεύεις στην Υπερέχουσα Δύναμη της Ελεύθερης Αγοράς, που όλα θα τα ρυθμίσει με μαγικό τρόπο μόνη της, τότε ναι, τότε αντιπαρέρχεσαι αυτές τις ξεπερασμένες ιδέες που έχουν κάτι από την αφέλεια του Ρομπέν των Δασών, και περιμένεις από τα Μεγάλα Εισοδήματα (τα οποία ευνοείς με μια τέτοια ρύθμιση) να κάνουν επενδύσεις, να ρίξουν χρήμα στην αγορά, να δώσουν ώθηση στην επιχειρηματικότητα, να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.

Και μετά, όταν τα Μεγάλα Εισοδήματα εξάγουν τα κεφάλαιά τους στις τράπεζες της Ελβετίας ή τα τζογάρουν στις χρηματαγορές, τότε μη στενοχωριέσαι, κάτι άλλο θα βρεις να πεις στους ιθαγενείς. Σε κάθε περίπτωση, μπορείς να τους δώσεις κίνητρα για τον επαναπατρισμό των κεφαλαίων. Επίσης παλιά ιδέα, δοκιμασμένη, και δοκιμασμένα αποτυχημένη.

Με τέτοιες ωραίες και ρηξικέλευθες προτάσεις η Ντόρα κάνει την επανεμφάνισή της στο πολιτικό στερέωμα και βάζει φωτιά στο πολιτικό σκηνικό, που λέει και το κλισέ. Καλές δουλειές.


.

12 σχόλια:

  1. Ούτε τελεία δε θα άλλαζα...
    Είπαμε, ο νεοφιλελευθερισμός απέκτησε πλέον τον αυθεντικό εκφραστή του στην πολιτική σκηνή.
    Οι διάφοροι ερζάτς ας τρέμουν...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αναρωτιέμαι απλώς πόσα λεφτά έχει επιτέλους αυτή η γυναίκα (και αν φορολογείται)...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Δεν ισχύει ο συλλογισμός. Η επιλογή να κρύψεις εισόδημα έχει πάντα κάποιο ρίσκο, και μερικές φορές και κόστος (διπλά βιβλία, αναζήτηση πλασματικών δαπανών κτλ). Συνεπώς, σταθμίζεις κόστος - όφελος. Ο χαμηλός συντελεστής αλλάζει το σημείο ισορροπίας πιο κοντά προς την ειλικρινή δήλωση.

    Το ίδιο, φυσικά, και η βελτίωση των ελέγχων. Αλλά οι έλεγχοι ποτέ δεν μπορούν να είναι τέλειοι, εξ ού και δεν είναι πουθενά το μόνο στοιχείο που ορίζει τη φορολογική συμπεριφορά. Την ορίζουν και οι συντελεστές, και οι κοινωνικές νόρμες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Έχεις δίκιο και συμφωνώ μαζί σου. Σαν ξαναζεσταμένο φαγητό ήταν ολόκληρη η ομιλία της και μάλιστα σε ύφος άλλης εποχής, τότε που οι πολιτικοί τύπου Μαυρογιαλούρου κορόιδευαν τον κόσμο...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Αρίστο, επί της αρχής και σε ακαδημαϊκό επίπεδο συμφωνώ με αυτά που λες, όμως εδώ μιλάμε επί του πρακτέου και συγκεκριμένα για την Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο, νομίζω ότι η πρόταση για ενιαίο συντελεστή ως φάρμακο για την φοροδιαφυγή -και μάλιστα χωρίς καμία αναφορά σε άλλες παραμέτρους του ζητήματος- αποτελεί τουλάχιστον λάθος ανάγνωση του προβλήματος.
    Όσο για το ρίσκο που αναφέρεις, θα έλεγα πως στη χώρα μας είναι αντικειμενικά μικρό.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Με την άδεια του οικοδεσπότη να συνεισφέρω και 2-3 λινκ σε σχέση με το ζήτημα του νεοφιλελευθερισμού και της υποχώρησης του κράτους, από ένα μπλογκ που έχω αρχίσει να παρακολουθώ τακτικά:
    ht tp://techiechan.com/?p=701
    ht tp://techiechan.com/?p=718
    ht tp://techiechan.com/?p=738

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Και γιατί όχι 10% παρακαλώ;
    Αυτό το 20% πως προέκυψε;
    Άσε που, αφού η αγορά τα κανονίζει όλα τόσο μαγικά, γιατί χρειάζεται το κράτος;
    Για κοινωνική πολιτική; Παρωχημένες ιδέες θα συζητάμε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. Αγαπητέ Αρίστο, αυτό που αναφέρεις έχει λογική, αλλά παραβλέπει το γεγονός ότι στην Ελλάδα το σημείο ισορροπίας έχει διαταραχθεί από τις περαιώσεις. Αν υπάρχει κάποιο ρίσκο στην απόκρυψη φορολογητέας ύλης, αυτό εξανεμίζεται κάθε φορά που το κράτος (εμμέσως ομολογώντας την αδυναμία ελέγχου) ενεργοποιεί την περαίωση, ιδίως στο μέτρο που η τελευταία αφορά επιχειρήσεις και ελ. επαγγελματίες, οι οποίοι εξ αντικειμένου έχουν τη δυνατότητα να αποκρύψουν φορολογητέα ύλη.

    Αγαπητέ χασοδίκη, όπως ακριβώς αναφέρεις, ο ισχυρισμός είναι αλυσιτελής. Απευθύνεται όμως σε ανθρώπους που τείνουν να ταυτίζουν τα συμφέροντα τους με αυτά άλλων κοινωνικών/οικονομικών ομάδων, με τις οποίες όμως στην πραγματικότητα δεν έχουν ΤΙΠΟΤΑ κοινό, πολύ λιγότερο δε κοινά συμφέροντα, οπότε είμαι σχεδόν πεπεισμένη ότι θα "ενθουσιάσει" πολλούς εξ αυτών! (π.χ. πιστεύεις ότι δεν θα τσιμπήσει με τον ενιαίο συντελεστή ο μικρομεσαίος επιχειρηματίας που νομίζει ότι είναι τόσο επιχειρηματίας όσο ο Βαρδινογιάννης; )

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Φρονώ ότι δεν λαμβάνεται υπόψιν ο ψυχολογικός παράγοντας, και -κυρίως- η φαντασία...

    Να εξηγήσω τί εννοώ:

    Περίπτωσις Α: Ο Χ καλοπροαίρετος πολίτης, ενδεχομένως φαντάζεται ότι το 10, 20 ή 40% που πληρώνει, πηγαίνει στο μπάλωμα της λακκούβας στον δρόμο του, στα κονδύλια έρευνας του ΕΜΠ, ή στην διαφήμιση γιά την προβολή της τουριστικής Ελλάδας στην Κίνα -ας πούμε.
    -Να πληρώσω ρε παιδιά, να πληρώσω, πιάνουνε και τόπο!

    Περίπτωσις Β: Ο Ψ κακοπροαίρετος φοροφυγάς με την νοσηρή φαντασία, ενδεχομένως φαντάζεται ότι το 40% που πληρώνει πάει στον μισθό της απέναντι κυρίας (αργόμισθης) η οποία χασμουριέται 8-10.30, πάει γιά καφέ 10.30-1.15, σχολάει 1.30, την πέφτει γιά σιέστα 2.45, και μετά κατακουρασμένη βλέπει ειδήσεις 8-12.00, και μετά ξανακοιμάται να πάρει δυνάμεις γιά το αυριανό εξαντλητικό μεροκάματο.
    Ενδεχομένως η νοσηρή φαντασία του ανωτέρω τρισάθλιου κλέφτη φοροφυγά να τον κάνει να φαντάζεται ότι τα λεφτά του πάνε στον μισθό του δεθυμαμαιπωστονλέν προέδρου της ΑΔΕΔΥ. Αυτό οπωσδήποτε του ανεβάζει και την πίεση.
    -Δεν πληρώνω ρε, όχι 40%, ούτε 0,01% από τα υπερκέρδη μου που εγώ ξέρω τί άγχος τραβάω να τα βγάλω, και μη με ζορίζετε, γιατί το μετακομίζω το κατάστημα στη Βουλγαρία, σας αφήνω πίσω και 213 άνεργους, και άει συχτίρ κι εσείς και το ΙΚΑ τους!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. Ας σημειώσουμε ότι η θέαση της είναι εντελώς μα εντελώς νεοφιλελεύθερη και ακροδεξιά οικονομικά. Φυσικά και ο χαμηλός συντελεστής φορολόγησης δε σημαίνει μείωση της φοροδιαφυγής. Αλλά βασικό επακόλουθο ενός χαμηλού συντελεστή φορολόγησης θα είναι ο περιορισμός της κρατικής προνοιακής παρέμβασης. Είναι η λογική του λιγότερου κράτους...

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Ενστάσεις και ισχυρισμοί
κατατίθενται μόνον εγγράφως
(Χασοδίκειος Πολιτική Δικονομία, άρθρον 228)